Znojmo – ratusz

Historia

   Pierwsza udokumentowana wzmianka o ratuszu w Znojmie pochodzi z 1397 roku, kiedy to w księdze miejskiej wyraźnie wspomniano o domus pretorii, choć z pewnością został on wzniesiony wcześniej, zapewne po założeniu miasta w pierwszej połowie XIII wieku za króla Przemysła Ottokara I.
   W 1444 roku w Znojmie wybuchł wielki pożar, podczas którego zniszczony został także budynek ratusza. Odbudowę powierzono Mikulášowi z Sedlešovic, który nadzorował prace budowlane w latach 1445–1448 (data odbudowy ratusza znana jest dzięki dwóm kamiennym tablicom umieszczonym na wieży ratuszowej).
   W 1592 roku przeprowadzono renowację wieży ratuszowej. Jej szybko niszczący się dach łupkowy został wówczas zastąpiony miedzianym, a elewacje otynkowano i pomalowano. Kolejne prace naprawcze prowadzono po wojnie trzydziestoletniej w 1656 roku oraz w 1833 i w 1854 roku. W trakcie prac naprawczych hełmu z 1833 roku podobno mistrz Tomáš Janouschek z Jihlavy przeprowadził całą renowację bez rusztowań, wspinając się także na sam szczyt iglicy.
   Funkcje ostrzegawczo – strażnicze (głównie na wypadek pożaru w mieście) wieża pełniła aż do 1924 roku, przy czym jeszcze w XIX stuleciu zamontowano w niej telefon w celu przyspieszenia działań alarmowych. W 1945 roku na skutek działań wojennych ratusz został uszkodzony, lecz do początku lat 50-tych przeprowadzono jego renowację.

Architektura

   Ratusz znojemski usytuowano przy ulicy łączącej dwa główne place miejskie. Pierwotnie składał się z piętrowego budynku oraz umieszczonej obok niego wieży, założonej na planie czworoboku. Po pożarze z 1444 roku wieża została odbudowana jako budowla wolnostojąca. Jej smukły tors przepruto jedynie niewielkimi prostokątnymi okienkami, a od strony południowej powiększono o płytki ryzalit mieszczący klatkę schodową. Górną część zwieńczono drewnianą nadbudową, ponad którą znalazł się jeden z najwspanialszych późnogotyckich hełmów. Wyposażono go w cztery narożne wieżyczki oraz przedłużenie które obrócono o 45 stopni w porównaniu do drewnianej galerii. Na nim spoczęła druga galeria, nad którą wysoko wznosi się  spiczasta iglica, wieńcząca wieżę wraz z małymi narożnymi wieżyczkami. Całkowita wysokość wieży osiągnęła 79,8 metra, natomiast wysokość części murowanej dochodzi do 68,8 metra.

pokaż zabytek na mapie

powrót do indeksu alfabetycznego

bibliografia:
Strona internetowa hrady.cz, Znojmo. Radniční věž.

Strona internetowa kralovskedilo.ktf.cuni.cz, Znojmo.