Vysoké Mýto – miejskie mury obronne

Historia

   Budowę obwarowań w mieście Vysoké Mýto rozpoczęto po jego ufundowaniu w 1265 roku przez króla Przemysła Ottokara II. Na początku XIV wieku Vysoké Mýto wraz z Poličką, Chrudimem, Jaroměřem i Hradcem Králové stało się grupą tzw. miast posagowych, zapewniających dochody czeskich królowych, poczynając od Ryksy Elżbiety, córki króla polskiego Przemysła II i żony Wacława II. W 1421 roku, po krótkim oporze, miasto zostało zdobyte przez wojska husyckie Prażan. W drugiej połowie XV wieku obwarowania zmodernizowano, między innymi zbudowano nowe baszty i zewnętrzny mur parchamu. Jak w większości innych ośrodków miejskich w XVII/XVIII wieku zaczęły tracić na znaczeniu, a w XIX stuleciu w dużej części zostały rozebrane.

Architektura

   Miejskie mury obronne założono na planie zbliżonym do regularnego czworoboku, chronionego od północy młyńskim potokiem, odnogą rzeki Loučná. Mur miał około 8-12 metrów wysokości, 2,3 metra grubości i zwieńczenie w postaci przedpiersia z krenelażem, później zastąpionego przez kryty ganek z otworami strzelczymi. Obwód murów wzmacniało około 25 czworobocznych i podkowiastych, otwartych od strony miasta, dość równomiernie rozmieszczonych baszt, a przed nim wzniesiono drugi pierścień niższego muru parchamu. Zewnętrzną strefę obrony stanowiła nawodniona fosa oraz ziemny wał. Wjazd do miasta zapewniały trzy główne bramy oraz kilka mniejszych furt. Od zachodu była to Brama Praska, od północy Brama Choceńska, a od południa Brama Litomyska. Pod koniec średniowiecza wszystkie składały się z zestawu dwóch czworobocznych baszt: mniejszej i wyższej, masywniejszej, pomiędzy którymi usytuowane były przejazdy bramne.

Stan obecny

   Do dnia dzisiejszego zachowały się fragmenty murów obronnych na północnym – zachodzie, północy i wschodzie miasta. W północno – zachodnim narożniku przetrwała jedna z baszt miejskich, tzw. Wieża Wodna, obniżona o dwie kondygnacje w 1830 roku. W jej pobliżu zobaczyć także można Basztę Klasztorną wraz z fragmentem obwarowań. Spośród trzech głównych bram miejskich zachowały się wszystkie, jednak Praska i Litomyska zostały znacznie przekształcone na skutek XIX-wiecznej neogotyckiej przebudowy. Z Bramy Choceńskiej przetrwała jedna z baszt, obecnie nakryta barokowym hełmem cebulastym, lecz jej wygląd jest najbardziej zbliżony do pierwotnego. Druga wraz z przejazdem bramnym zostały rozebrane w 1844 roku.

pokaż Bramę Praską na mapie

pokaż Bramę Litomyską na mapie

pokaż Bramę Choceńską na mapie

powrót do indeksu alfabetycznego

bibliografia:
Umělecné památky Čech, Moravy a Slezska, red. Poche E., t. I-IV, Praha 1977-1982.
Strona internetowa stredovek.com, Vysoké Mýto.