Vratimov – gródek Zaryje i Landek

Historia

   Niewielkie gródki w okolicy osady Vratimov (pol. Racimów) zbudowane zostały w obrębie księstwa cieszyńskiego w XIV lub XV wieku. Prawdopodobnie nie stanowiły siedzib miejscowych właścicieli ziemskich, ani ośrodków administracyjnych dóbr, lecz ze względu na bliskość granicy zapewne należały do systemu strażnic rozlokowanych wzdłuż rzeki Ostravicy. Nigdy nie zostały odnotowane w średniowiecznych przekazach pisemnych, w odróżnieniu od samego Vratimowa, wspomnianego po raz pierwszy w 1297 roku. Do ich zaniku dojść mogło w czasie chaosu panującego podczas wojen husyckich, czy to ze względu na zniszczenie podczas jednej ze zbrojnych wypraw, czy też na skutek opuszczenia ze względu na zbyt słabe możliwości obronne.

Architektura

   Strażnicę Landek wzniesiono na bardzo wąskim cyplu wzniesienia o kształcie w planie zbliżonym do kropli, długości około 15 metrów i szerokości 6-8 metrów, ze zwężoną, długą na 13 metrów i szeroką na pół metra częścią przylegającą do kolejnego cypla o wymiarach około 13 x 5 metrów, połączonego już na wschodzie z resztą płaskowyżu. Od zachodu strażnica graniczyła z doliną zalewową rzeki Ostravicy. Oprócz strony dojazdowej, gdzie strażnica chroniona była rowem, jej naturalną ochronę tworzyły strome zbocza. W najbardziej obronnym miejscu, na zachodzie nad rzeką, w zagłębieniu o kształcie okrągłym lub kwadratowym, prawdopodobnie znajdowały się fundamentu głównej budowli założenia. Jej wymiary maksymalnie dochodziły do około 5 x 5 metrów.
   Gródek zwany Zaryje także zbudowano na wzniesieniu ponad terasą rzeki Ostravicy. Jego spłaszczenia kulminacja miała kształt zbliżony do trójkąta z główną osią prostopadłą do biegu rzeki. Po stronie północo – wschodniej i wschodniej głęboki wąwóz tworzył obniżenie terenu o charakterze fosy, natomiast od zachodu i północnego – zachodu funkcjonować mógł rów i ziemne wały. Po stronie południowo – wschodniej wąska grobla łącząca wzniesienie z resztą terenu, mogła stanowić pierwotną drogę wjazdową do gródka, tym bardziej, że na krawędzi terasy jej równe brzegi przepruto w miejscu spodziewanego wjazdu. Sam rdzeń strażnicy wokół niewielkiego dziedzińca mógł być wypełniony zabudową, która zapewne w całości była konstrukcji drewnianej.

Stan obecny

   Obydwa gródki z powodu wzniesienia ich z materiałów nietrwałych nie pozostawiły po sobie żadnych widocznych gołym okiem śladów, poza ukształtowaniem terenu na podstawie którego można jedynie odczytywać ich pierwotny wygląd. Teren ten jest obecnie gęsto porośnięty lasem i krzewami, ale ogólnodostępny dla każdego.

pokaż gródek Zaryje na mapie

pokaż gródek Landek na mapie

powrót do indeksu alfabetycznego

bibliografia:
Tichánek J., Šlechtická sídla na Frýdecko – Místecku, Kopřivnice 2005.