Volyně – zamek

Historia

   Najstarsza wzmianka pisemna o Volyně pochodzi z 1271 roku, kiedy to królowa Kunegunda przekazała szpitalowi krzyżowników w Pradze dochody z miejscowych dóbr. Kolejna wzmianka z 1299 roku informowała o zarządzaniu miejscowymi dobrami przez prepozyta Oldřicha z praskiej kapituły św. Wita. Być może w tym okresie starsze drewniane obwarowania zaczęto zastępować murowanymi z inicjatywy miejscowego burgrabiego.
   W 1420 roku Volyně zdobyli husyci, którzy nowym właścicielem zamku i miejscowych dóbr uczynili Přibíka z Klenové. W połowie XV wieku na zamku z jego ramienia siedział burgrabia, niejaki Mikuláš z Hořovic.  W 1463 roku wbrew woli Přibíka, ale za zgodą króla Jerzego z Podiebradów Volyně otrzymał Jošt z Rožmberka, praski prepozyt i przeor strakonickich joannitów. Do zarządzania majątkiem Volyně ustanowił on własnego burgrabiego, Buška młodszego z Buzic. Kolejnymi burgrabiami byli w 1472 roku Jan z Kraselova, Aleš z Vidhostic w 1492 roku oraz Alexandr z Buzic w 1507 roku. W XVI wieku praska kapituła zaczęła domagać się przywrócenia jej pierwotnej własności, wciąż posiadanej przez joannitów ze Strakonic, jednak Władysław Jagiellończyk obiecał wielkiemu przeorowi Janowi z Rožmberka, że nie odda nikomu innemu zastawu. Dopiero w 1621 roku kapituła praska wykupiła od strakonickiej komandorii Volyně, lecz o zamku nic już wówczas nie wspominano, prawdopodobnie służył on już wówczas za spichlerz.

Architektura

   Główną budowlą zamku był duży, masywny budynek na planie wydłużonego czworoboku z kondygnacją parterową, dwoma piętrami oraz być może drewnianym lub szachulcowym poddaszem. Jego wschodnia część prawdopodobnie ma wcześniejsze, jeszcze XIII-wieczne pochodzenie, podczas gdy część zachodnia mogła zostać dobudowana w XIV wieku. Ostatecznie budynek uzyskał 26 metrów długości i 9 metrów szerokości. Wejście do niego prowadziło od strony północnego dziedzińca do sali w zachodniej części domu, oświetlonej tylko kilkoma wąskimi oknami. Wewnątrz budynku przyziemie przedzielono poprzeczną ścianą na dwa pomieszczenia, przy czym z nieco mniejszej izby wschodniej wydzielono drewniane schody zapewniające komunikację pionową. Także wschodnia izba oświetlana była wąskimi, ostrołukowymi oknami. Przy wejściu do klatki schodowej znajduje się komin, który sugeruje, że pod schodami znajdował się piec, którym ogrzewano przynajmniej jedną z izb. Pierwsze piętro miało podobny podział, lecz schody się tu kończyły i dwie górne izby zostały prawdopodobnie połączone w jedną dużą salę. Piętra były oświetlone wąskimi prostokątnymi oknami.
  
Budynek otoczony był obwodem obwarowań wydzielających po stronie północnej dziedziniec, broniony sześcioboczną wieżą w północno-zachodnim narożniku, powstałą zapewne na przełomie XV i XVI wieku. Całe założenie usytuowane było na północ od rynku miasteczka.

Stan obecny

   Główny dom zamkowy dzięki wykorzystywaniu go przez cały nowożytny okres jako spichlerz, zachował się w całkiem dobrym stanie do dnia dzisiejszego. Widoczny jest również fragment muru północnego z narożną wieżą z końca XV wieku. Obecnie zamek wykorzystywany jest przez miejscowe muzeum Volyně.

pokaż zabytek na mapie

powrót do indeksu alfabetycznego

bibliografia:
Hrady zamky a tvrze v Cechach na Morave a ve Slezsku, red. Fiala Z., Jizni Cechy t.V, Praha 1989.
Menclová D., České hrady, Praha 1972.