Vinec – kościół św Mikołaja

Historia

   Kościół św. Mikołaja zbudowany został około 1240 roku. Jego remonty przeprowadzano w 1546, 1697 i 1722 roku. Ostatnia poważniejsza renowacja miała miejsce w 1886 roku. W jej trakcie usunięto większość nowożytnych naleciałości i wstawiono neogotyckie wyposażenie ruchome.

Architektura

   Niewielki romański kościół (14 x 9 metrów) składa się z czworobocznej i smukłej nawy na planie kwadratu oraz pięciobocznego, węższego prezbiterium po stronie wschodniej. Elewacje zewnętrzne zarówno nawy jak i chóru pokryto lizenami (na prezbiterium z nałożonymi półkolumienkami), pierwotnie sięgającymi dachu i przechodzącymi na elewacjach prezbiterium we fryz. W ścianie chóru zachowały się trzy półokrągłe okna w ozdobnych, profilowanych ościeżach. Podobny wygląd otrzymały nieco dłuższe okna po północnej i południowej stronie nawy. W ścianie północnej umieszczono także okulusa oraz małe okno po stronie północnej, które oświetlało umieszczone w grubości muru schody, prowadzące do empory wewnątrz kościoła. Empora ta wypełniała prawie dwie trzecie powierzchni nawy. Została wsparta na masywnym filarze i dwóch arkadach oraz podsklepiona dwoma polami krzyżowymi. Portal wejściowy umieszczono nietypowo od północy, pod emporą, natomiast wejście na nią prowadziło z nawy wspomnianymi schodkami w grubości muru południowego. Piętro  empory także przesklepiono dwoma polami krzyżowymi. Oddzielone jest ono od zwieńczonej drewnianym stropem nawy grubym murem, przeprutym tylko niewielką arkadą.

Stan obecny

   Kościół św. Mikołaja ze względu na doskonały stan zachowania, brak znaczących nowożytnych przekształceń oraz wysoki poziom artystyczny, należy do najcenniejszych czeskich zabytków romańskich. Od oryginalnego wyglądu odbiega głównie nietypowy dach kościoła.

pokaż zabytek na mapie

powrót do indeksu alfabetycznego

bibliografia:
Tomaszewski A., Romańskie kościoły z emporami zachodnimi na obszarze Polski, Czech i Węgier, Wrocław 1974.
Umělecné památky Čech, Moravy a Slezska, red. Poche E., t. I-IV, Praha 1977-1982.
Strona internetowa hrady.cz, Vinec, kostel sv. Mikuláše.
Strona internetowa pamatkovykatalog.cz, Vinec, kostel sv. Mikuláše.