Historia
Żadne przekazy pisane nie pozostawiły informacji o powstaniu zamku Újezd. Jego początki mogły być związane z pobliskim romańskim kościołem Wszystkich Świętych, nad którym w 1334 roku patronat sprawował Půta z Újezdu, założyciel miejscowej gałęzi rodu Tasovców. Mógł on założyć w Újezdzie swą nową siedzibę około 1330 roku. Po nim miejscowe dobra w latach 1350-1371 dzierżył Tas, a w 1385 roku niejaki Čeněk. Pięć lat później sprzedał on swoje dobra możnej rodzinie Boskoviców, dla której mały gródek nie był już potrzebny, w związku z czym został opuszczony i szybko popadł w ruinę.
Architektura
Zamek zbudowano na długim i skalistym grzbiecie, w zakolu niedużej rzeki Lubě. Strome skarpy zapewniały ochronę praktycznie ze wszystkich stron, poza południowo – wschodnim połączeniem cypla z resztą terenu. Tam zabezpieczono się przekopaniem poprzecznego rowu o 14 metrach szerokości i 5 metrach głębokości. W miejscu tym teren był również niżej położony, niż w najbezpieczniejszej, przeciwnej części północno – zachodniej. Aby wjechać na zamek trzeba było ponadto pokonać pobliską skalną bramę, tworzącą naturalny przejazd o jedynie 2 metrach szerokości (z tego powodu nazywaną niekiedy „kamiennym mostem”).
Całość zamku osiągnęła aż 90 metrów długości, ale niewielka szerokość nie pozwalała na wzniesienie dużych budowli. Przednią część zajmowało długie na około 50 metrów i szerokie na 13 metrów podzamcze. Za nim wjazdu do górnej części zamku bronił kolejny przekop o szerokości 15 metrów i głębokości 6 metrów, przez który przerzucono drewniany most, być może z oparciem na umieszczonym pośrodku fosy pagórku. Zamek górny zajmował teren długiej na 27 metrów i szerokiej jedynie na 8 metrów płaszczyzny, na której znajdować się mógł bliżej nie znany budynek mieszkalny i wieża. Ich konstrukcja prawdopodobnie była mieszana, kamienno – drewniano – gliniana.
Stan obecny
Zamek nie zachował się do dnia dzisiejszego. Widoczne są jedynie pozostałości po dawnych rowach fosy, zobaczyć także można tak zwany „kamienny most”. Teren zamku jest obecnie mocno zalesiony i ogólnodostępny. Wiedzie do niego wiejska droga z osady Újezd u Černé Hory, od zachodu mijająca przebudowany średniowieczny kościół pod wezwaniem Wszystkich Świętych. W jego murach zachował się romański portal wejściowy do nawy. Po przeciwnej stronie rzeki w odległości kilkuset metrów znajdują się ruiny zamku Trmačov.
powrót do indeksu alfabetycznego
bibliografia:
Hrady, zámky a tvrze v Čechách, na Moravě a ve Slezsku. Jižní Morava, t. I, red. Z.Fiala, Praha 1981.
Plaček M., Ilustrovaná encyklopedie moravských hradů, hrádků a tvrzí, Praha 2001.