Historia
Impulsem do budowy zamku był w 1487 roku podział majątku pomiędzy członków rozrośniętego rodu Krajířów z Krajku. Kolejne gałęzie rodziny potrzebowały swych własnych siedzib i z tego powodu około 1493 roku Leopold Krajíř wzniósł nowy zamek. W źródłach pisanych po raz pierwszy pojawił się on w 1548 roku, kiedy to Johann z Krajku zapisał swej małżonce Annie majątek we wsi Uherčice. Miało to miejsce tuż przez pierwszą, renesansową przebudową zamku. Jej początkowy etap zakończono w 1554 roku za Václava i jego małżonki Johany z Donína, lecz wkrótce potem z inicjatywy Volfa Streuna rozpoczęto kolejną przebudowę zamku. Przekształcanie w nowożytny pałac kontynuowano na początku drugiej połowy XVII wieku za Benedikta Berchtolda, a następnie za generała Heisslera z Heitersheim w latach 1692-1696. Od 1768 roku do wywłaszczenia w 1945 roku, rezydencję posiadła rodzina Collaltovów. Po drugiej wojnie światowej budowla została przekształcona na mieszkania i magazyny, co doprowadziło do jej znacznej dewastacji.
Architektura
Późnośredniowieczny zamek w Uherčicach został wzniesiony na południe od brzegu rzeki Blatnicy, na planie prostokąta o wymiarach 26 x 33 metry. Była to dość prosta i nieduża budowla o niewielkich cechach obronnych, najpewniej bezwieżowa i nie przystosowana do użycia broni palnej. Jej pierwotny wygląd bardziej odpowiadałby wiejskiemu późnogotyckiemu dworowi szlacheckiemu, niż typowemu zamkowi z okresu pełnego średniowiecza.
Rdzeń zamku składał się z trzech piętrowych skrzydeł o zbliżonej wysokości, które wraz z krótką kurtyną muru po stronie zachodniej zamykały mały dziedziniec. We wspomnianej niezabudowanej zachodniej części usytuowano bramę wjazdową, poprzedzoną zwodzonym mostem przerzuconym ponad fosą. Rów otaczał zamek z trzech stron, jedynie stronę północną pozostawiono zabezpieczoną przez naturalny stok wzniesienia. Bramę stanowił jedynie portal przepruty w kurtynie muru, nie wzmocniony żadnym budynkiem lub wieżą z przejazdem. Wjazd w niewielkim stopniu flankowany mógł być z zachodnich elewacji dwóch skrzydeł.
Po stronie zachodniej przed bramą rdzenia zamku rozłożyło się otoczone własnym murem podzamcze, o wielkości niewiele większej od głównej części zamku. Jego zabudowę stanowił jeden większy dom po stronie zachodniej oraz być może lżejsza zabudowa drewniana lub szachulcowa. Wjazd na podzamcze usytuowano od południa i poprzedzono krótkim przekopem. Od zachodu i północy fosa była zbędna ze względu na zbocza. Na zamek górny podzamcze było otwarte, bez własnych obwarowań. Obie części oddzielała wspomniana powyżej fosa.
Stan obecny
Pierwotne, późnośredniowieczne mury ukryte są dziś pod nowożytnymi elewacjami środkowej części rezydencji. Zamek ma obecnie formę renesansowo – barokowego pałacu, wciąż wymagającego remontów po długim okresie zaniedbań i braku konserwacji. W 1995 roku został przejęty przez administrację Instytutu Dziedzictwa w Brnie, co zapoczątkowało długotrwały proces renowacji, a zarazem udostępniło zabytek dla turystów. W jego wnętrzu zachowały się trzy późnogotyckie portale, w tym dwa dwuramienne i jeden prostokątny.
powrót do indeksu alfabetycznego
bibliografia:
Hrady, zámky a tvrze v Čechách, na Moravě a ve Slezsku. Jižní Morava, t. I, red. Z.Fiala, Praha 1981.
Plaček M., Hrady a zámky na Moravě a ve Slezsku, Praha 1999.
Plaček M., Ilustrovaná encyklopedie moravských hradů, hrádků a tvrzí, Praha 2001.