Třebovle – kościół św Bartłomieja

Historia

   Kościół św. Bartłomieja w Třebovli zbudowano w drugiej połowie XIII wieku, prawdopodobnie z inicjatywy miejscowej drobnej szlachty lub bogatych mieszczan z nieodległego Kouřimia. Po raz pierwszy kościół został udokumentowany w 1352 roku w najstarszym zachowanym rejestrze dziesięciny papieskiej, jako jedna ze świątyń parafialnych dekanatu kouřimskiego. W latach 1378–1397 niejaki Kuneš z Třebovli przekazał kościołowi znaczną sumę pieniędzy, dzięki czemu został udokumentowany jako jego znaczący patron.
   W XVII wieku dokonano przebudowy wnętrza nawy, wznosząc nowy, barokowy strop. Kolejna przebudowa miała miejsce w latach 1864-1865, kiedy to dobudowano także nową zakrystię, i ponownie w latach 1898–1903, gdy częściowo obniżono szczyty oraz wyposażono kościół we współczesną więźbę dachową. Współczesne naprawy miały miejsce w okresie 2008-2016.

Architektura

   Kościół wzniesiono jako budowlę salową z prostokątną nawą o wymiarach 8 x 6,7 metra i węższym od niej czworobocznym, prawie kwadratowym prezbiterium o wymiarach 4,1 x 4,6 metra. Po stronie północnej znajdowała się pierwotna, średniowieczna zakrystia. Wejście do wnętrza nawy prowadziło od południa przez bogato profilowany, ostrołukowy portal. Oświetlenie oryginalnie zapewniały bardzo wąskie, ostrołukowe okna, takie jak zachowane we wschodniej ścianie prezbiterium i północnej ścianie nawy.
  
Korpus kościoła pierwotnie posiadał otwartą więźbę dachową, natomiast prezbiterium zwieńczono pod koniec XIII wieku sklepieniem krzyżowym o żebrach osadzonych na masywnych konsolach. W kościele zachowała się unikalna kolekcja niezwykle wysokiej jakości malowideł ściennych z lat 70/80-tych XIII wieku, pierwotnie pokrywających wszystkie ściany. Część z nich (tronujący Chrystus) skomponowana zastała na wzór tradycji bizantyjskiej. Na obecnym poddaszu umieszczono duże motywy lilii heraldycznych w kolorze czerwonym i szarym, prawdopodobnie przemalowanych w XV wieku. Świadczy to o pierwotnej otwartej przestrzeni nawy.

Stan obecny

   Pomimo dwóch większych modernizacji kościół zachował pierwotny wygląd typowej wczesnogotyckiej, wiejskiej świątyni parafialnej z czasów panowania Przemysła Ottokara II. Najbardziej rzucającymi się w oczy zmianami jest nowożytna zakrystia, która zastąpiła oryginalną, zburzoną w XIX wieku oraz część okien powiększona i zaopatrzona w półkoliste łuki. Obecnie w kościele nie odbywają się regularne nabożeństwa.

pokaż zabytek na mapie

powrót do indeksu alfabetycznego

bibliografia:
Umělecné památky Čech, Moravy a Slezska, red. Poche E., t. I-IV, Praha 1977-1982.
Strona internetowa cestyapamatky.cz, Kostel sv. Bartoloměje, Třebovle, Kostely, synagogy a modlitebny, Kostely gotické.