Historia
Wyniki badań archeologicznych wskazywałyby na powstanie zamku w połowie XIV wieku. W źródłach pisanych Svrčov pojawił się dopiero w 1548 roku, już jako opuszczona ruina. Pośrednią wzmianką mówiącą o jego istnieniu był przydomek Zbyňka ze Svrčova w dokumencie z 1336 roku, choć mogło w tym wypadku chodzić o siedzibę w pobliskiej wsi. Nazwa zamku wskazywałaby, że jego budowniczym był niejaki Svrč. Kres funkcjonowania zamku nastąpił w drugiej połowie XV stulecia, być może na skutek czesko – węgierskich walk o koronę, które doprowadziły do ruiny wiele z morawskich siedzib mieszkalno – obronnych.
Architektura
Zamek zbudowano na nadrzecznym wzniesieniu, wybijającym się ze skraju wzgórza Hůrka, którego kulminacja znajdowała się na północy w odległości kilkuset metrów. Południowa i zachodnia cześć zamkowego wzniesienia opadała stromymi i niedostępnymi skarpami w dolinę rzeki Bečvy, dzięki czemu załoga Svrčova miała kontrolę nad przebiegającym poniżej szlakiem komunikacyjno – handlowym. Od północy wzniesienie oddzielało od szczytu Hůrki naturalne obniżenie terenu, co pozostawiało możliwość poprowadzenia jedynej dogodnej drogi dojazdowej od południowego – wschodu, gdzie cypel łączył się z pozostałą częścią płaskowyrzu.
Na najbardziej zagrożonych kierunkach, a więc od północy i wschodu, Svrčov musiał zostać zabezpieczony półkolem przekopu i ziemnego wału, które na południowym – wschodzie rozszerzały się w niewielkie podzamcze. Przekop był szeroki na 10 do 20 metrów i po obu końcach chroniony obwarowaniami przed ewentualnym wniknięciem do niego najeźdźców. Ufortyfikowano także koronę wału, po którym prawdopodobnie pociągnięto drewnianą palisadę lub częstokół z chodnikiem dla obrońców. Po stronie wschodniej występował z niego cypel, być może pierwotnie mieszczący zewnętrzną wieżę bramną.
Na teren rdzenia zamku prowadził drewniany most przerzucony ponad rowem suchej fosy. Prawdopodobne zamek górny opinał zewnętrzny mur parchamu, którym droga wjazdowa prowadziła od kolejnej wieży bramnej, aż do północno – zachodniej części międzymurza, gdzie usytuowany mógł być wjazd na dziedziniec zamku górnego. Ta część miała formę zbliżoną do owalu o wymiarach 53 x 30 metrów, wyznaczoną przez obwód głównych murów obronnych. Najprawdopodobniej Svrčov był założeniem bez wieży głównej, czy to bergfriedu, czy donżonu. Mniejsza wieżyczka strażnicza mogła jedynie znajdować się na wystającym cyplu po stronie południowej. Główną zabudowę tworzył budynek mieszkalny w południowej części dziedzińca. Był to krótki, ale szeroki aż na 10 metrów dom, którego tylna ściana zastępowała jednocześnie część obwodu muru.
Stan obecny
Zamek nie zachował się do czasów współczesnych. Oprócz nikłych kamiennych reliktów, widoczne są jedynie obwałowania ziemne. Wstęp na gęsto dziś zalesiony teren jest wolny. Prowadzi do niego czerwony szlak turystyczny ze stacji kolejowej Teplice nad Bečvou do miasta Hranice. Tuż obok miejsca gdzie znajdował się zamek, wejść można na punkt widokowy z panoramą na dolinę rzeki Bečvy.
powrót do indeksu alfabetycznego
bibliografia:
Hrady, zámky a tvrze v Čechách, na Moravě a ve Slezsku. Severní Morava, t. II, red. Z.Fiala, Praha 1983.
Plaček M., Hrady a zámky na Moravě a ve Slezsku, Praha 1999.
Plaček M., Ilustrovaná encyklopedie moravských hradů, hrádků a tvrzí, Praha 2001.