Svádov – zamek

Historia

   Osada Svádov po raz pierwszy pojawiła się na kartach historii w 1178 roku, kiedy to niejaki Hroznata podarował ją zakonowi joannitów. W XIII wieku w bliżej nie znanych okolicznościach przeszła na własność monarchy i to prawdopodobnie z jego inicjatywy, lub na polecenie królewskich kasztelanów z pobliskiego Ústí nad Labem, wzniesiony został zamek, który po raz pierwszy wspomniano w źródłach pisanych w 1283 roku. Od przełomu XIII i XIV wieku Svádov należał do Vartenberków. Z powodu kłopotów finansowych w 1414 roku musieli oni sprzedać zamek Mikulášowi z Okořa, którego rodzina posiadała go do 1452 roku. Następnym właścicielem był Jan z Vartenberka, po którym kolejni posiadacze często się zmieniali. W 1548 roku Svádov przejął Mikuláš ze Salzhausen, a jego potomek, Bedřich, dokonał renesansowej przebudowy zamku. Przekształcona rezydencja ucierpiała w trakcie wojny trzydziestoletniej, przez co musiała być naprawiana w latach sześćdziesiątych i siedemdziesiątych XVII wieku, zmieniając stylistykę na barokową. W 1680 roku majątek kupił Julius František Sasko-Lauenburski, który połączył go ze swymi dobrami w Ploskovicach. W ten sposób zamek przestał spełniać funkcję mieszkalną, stopniowo tracąc na znaczeniu. W 1814 roku spłonął, a następnie ruiny stały się źródłem darmowych materiałów budowlanych. W 1895 roku na jego miejscu powstał nowy dom.

Architektura

   Zamek wzniesiono na niskim wzgórzu, być może sztucznie usypanym, nad prawym brzegiem rzeki. Jego układ był dwudzielny. Za przekopem znajdowała się przednia, czworoboczna część na planie prostokąta, prawdopodobnie o charakterze podzamcza z gospodarczą zabudową przystawioną do bocznych ścian murów obronnych. Tylna część zamku miała formę nieco mniejszego pięcioboku. Północny narożnik był ścięty, a w jego pobliżu znajdowała się cylindryczna wieża główna, pierwotnie zapewne wolnostojąca, wzniesiona z wielkich kwadr piaskowca. Budynek mieszkalny o wymiarach 22 x 8 metrów usytuowano po przeciwnej stronie małego dziedzińca. Możliwe, iż rdzeń zamku dodatkowo opinał zewnętrzny mur parchamu.

Stan obecny

   Zamek nie zachował się do czasów współczesnych. Istniejący na jego miejscu i często z nim mylony dom jest budowlą XIX-wieczną. Także zachowany most ponad przekopem nie jest pierwotny, lecz pochodzi z okresu renesansu.

pokaż zabytek na mapie

powrót do indeksu alfabetycznego

bibliografia:
Durdík T., Ilustrovaná encyklopedie českých hradů, Praha 2009.
Durdík T., Ilustrovaná encyklopedie českých hradů, Dodatky, Praha 2002.

Hrady zamky a tvrze v Cechach na Morave a ve Slezsku, red. Fiala Z., Severni Cechy t.III, Praha 1989.