Střela – zamek

Historia

   Zamek prawdopodobnie został wzniesiony przed połową XIII wieku. Jego nazwa wskazuje, iż ufundować go mogli przedstawiciele rodu Bavorów z nieodległych Strakonic, mający w tarczy herbowej strzałę. Pierwszą osobą która się z niego pisała był w 1242 roku Martin ze Střely, po którym w 1262 roku pojawił się Zdeněk ze Střely. Bezpośrednia wzmianka o zamku pojawiła się dopiero w 1318 roku, gdy dzierżył go niejaki Bleh ze Střely. W rękach jego potomków zamek znajdował się aż do 1393 roku, kiedy to przeszedł na Mikuláša z Landštejna i Borotína. Jego synowie stanęli w czasie wojen husyckich po stronie Taborytów, byli więc w pobliżu strakonickiej komandorii joannitów jedynymi zwolennikami rewolucji. Ród Mikuláša z Landštejna posiadał zamek do 1464 roku. Kolejny właściciel, Lev z Rožmitálu, dokonał przebudowy swej siedziby. Od 1514 roku Střela była w posiadaniu Václava Kraselovskiego z Kraselova, który dokonał kolejnych, tym razem już renesansowych przekształceń. Wraz z jego śmiercią w 1544 roku majątek przeszedł na Václava z Leskovca, a pod koniec XVI wieku na Boubínskich z Újezda. Nie cieszyli się oni długo swą nową rezydencją, gdyż została ona skonfiskowana z powodu ich udziału w antyhabsburskim powstaniu z  lat 1618-1620. Dodatkowo w 1619 oraz w 1645 roku zamek został spalony na skutek działań wojennych. Od 1654 roku Střela była majątkiem zakonu jezuitów, aż do ich kasacji w drugiej połowie XVIII stulecia. Na miejscu części zrujnowanego zamku wybudowali  oni barokowy pałac, który służył jako mieszkanie dla urzędników lokalnych dóbr i jako letnia rezydencja. Przez większość wieku XIX pałac należał do potomków Erasma Obsta.

Architektura

   Średniowieczny zamek usytuowany został na szczycie wzniesienia, jako budowla dwudzielna, składająca się z dwóch półokrągłych części o różnej wielkości. Całość otoczono suchą fosą i masywnym ziemnym wałem. Droga dojazdowa prowadziła od północnego – zachodu, gdzie ponad przekopem przerzucony był zwodzony most. Umożliwiał on wjazd na południowe podzamcze, które oprócz zabudowy o gospodarczym charakterze wyposażone było w studnię. Wyżej położony zamek górny zajmował północno – wschodnią część założenia. Składał się z zaokrąglonego obwodu murów obronnych oraz dwóch skrzydeł: zachodniego i północnego, przy czym te ostatnie zapewne pełniło rolę głównego, największego budynku. Skrzydło zachodnie wraz z trzecim budynkiem, widocznym na panoramie Jana Willenberka, mogły mieć formę czworobocznych budowli o wieżowym charakterze i wysokich szczytowych dachach.

Stan obecny

   Zamek w obecnej chwili składa się z barokowego pałacu na miejscu dawnego podzamcza oraz z ruin części zamku górnego. Zachował się tam fragment muru obwodowego z przeprutymi w trakcie późniejszych, renesansowych przekształceń oknami. Odcinek muru o być może średniowiecznym rodowodzie widoczny jest również w południowo – wschodniej części podzamcza. Pałac i pozostałości zamku są łatwo dostępne z pobliskiej wsi, ale nie ma możliwości ich zwiedzania od środka. Wokół zamku prowadzi czerwony szlak turystyczny ze Strakonic do Katovic.

pokaż zabytek na mapie

powrót do indeksu alfabetycznego

bibliografia:
Durdík T., Ilustrovaná encyklopedie českých hradů, Praha 2009.
Hrady zamky a tvrze v Cechach na Morave a ve Slezsku, red. Fiala Z., Jizni Cechy t.V, Praha 1989.