Historia
Zamek po raz pierwszy pojawił się w źródłach pisanych stosunkowo późno, gdyż dopiero w 1353 roku, kiedy to pisali się z niego bracia Ctibor i Pavel, spokrewnieni z możnymi panami z Kanšperku. Już w 1359 roku Strání wymieniono jako miasteczko, które wraz z zamkiem wspomniani bracia zapisali Frankowi i Petrowi z Kunovic. Po niedługim okresie, w 1368 roku, zamek dzierżył Chotěbor, syn Miloty ze Strání, podczas gdy Ctibor miał swą siedzibę w Lipovie.
Na początku XV wieku zamek z powodu braku dziedziców przypadł prawem kaduka królowi Zygmuntowi Luksemburczykowi, a ten w 1423 roku oddał go w zastaw nieznanej osobie, prawdopodobnie z rodu Šternberków. W 1447 roku Zdeněk Konopišťský ze Šternberku zapisał miejscowe dobra wraz z opuszczonym już zamkiem Mikulášowi z Vojslavic. Budowla prawdopodobnie została spustoszona w trakcie wojen husyckich.
Ponieważ siedziba Mikuláša w Veselí była daleko, odbudował on zamek w Strání, lecz w nieznanych bliżej okolicznościach utracił go na rzecz Jana Labuta z Křína. Wiadomo, iż w 1480 roku usiłował go odzyskać od nielegalnego posiadacza. W 1502 roku Strání była już w rękach Jana z Kunovic, który połączył osadę z dobrami ostrožskimi. Gdy zamek utracił bazę majątkową, stracił na znaczeniu i został wkrótce opuszczony.
Architektura
Zamek zbudowany został w rozległej dolinie rzeki Klanečnice. Usytuowano go na niewielkim wzniesieniu o kształcie w planie kwadratu z bokami długości 31 metrów. Otoczony został suchą fosą o szerokości około 15 – 25 metrów oraz ziemnym wałem, oddzielającymi rdzeń warowni od podzamcza. To ostatnie miało zmienną szerokość od 10 przez 23 do 13 metrów. Korona wału była na tyle szeroka, iż mogła pomieścić dodatkowe drewniane obwarowania w postaci palisady lub częstokołu oraz chodnik dla obrońców. Zabudowa zamku górnego składała się z trzech lub czterech budynków z których przynajmniej jeden mógł mieć charakter wieży. Łączyły je ze sobą krótkie odcinki murów obronnych.
Stan obecny
Zamek nie zachował się do dnia dzisiejszego. Widoczny jest jedynie położony w okolicy cmentarza i kościoła niewysoki pagórek o wysokości około 4 metrów oraz pozostałości dawnych obwałowań i fosy (rów całkowicie zaniknął po stronie północnej, gdzie obecnie stoi kościół, natomiast wał zniwelowano na południu, przy ulicy Dolina i sąsiadujących z nią współczesnych domach). Wstęp na teren pagórka z cmentarzem jest wolny.
powrót do indeksu alfabetycznego
bibliografia:
Hrady, zámky a tvrze v Čechách, na Moravě a ve Slezsku. Jižní Morava, t. I, red. Z.Fiala, Praha 1981.
Plaček M., Ilustrovaná encyklopedie moravských hradů, hrádků a tvrzí, Praha 2001.


