Historia
Badania archeologiczne wskazywałyby na funkcjonowanie zamku od ostatniego 30-lecia XIII wieku do pierwszej połowy XIV stulecia. Nie został on ani razu odnotowany w średniowiecznych przekazach pisemnych lub też wzmianki te zaginęły na przestrzeni wieków. Prawdopodobnie Kozlov był siedzibą lokalnej rodziny rycerskiej o niewielkim znaczeniu. Opuściła ona zamek po wybudowaniu wygodniejszej siedziby lub po włączeniu miejscowych dóbr ziemskich do innego majątku.
Architektura
Zamek zbudowano na skalistym wzniesieniu ponad doliną rzeki Svratki. Było to założenie składające się z dwóch obronnych punktów, przy czym nie ma pewności czy stanowiły one osobne zamki, czy też tak zwany zamek górny pełnił rolę wysuniętych w przedpole obwarowań, mających służyć lepszemu zabezpieczeniu zamku dolnego. Możliwe, że na dalekie rozdzielnie obu części wpłynął skrajnie nierówny teren i brak miejsca na rozbudowę w południowej części cypla. Na wspólne funkcjonowanie obu części wskazywałby również fakt, iż jedyna droga dojazdowa do zamku dolnego musiała przechodzić przez szlak przy zamku górnym.
Zamek dolny założono na bardzo wąskim skalnym występie, w odległości około 75 metrów od zamku górnego, a przede wszystkim prawie 20 metrów poniżej niego, co mogło być kluczową wadą w trakcie ewentualnych walk i zdobycia wyższych obwarowań. Teren zapewniał miejsce na ogrodzenie murem jedynie niewielkiego dziedzińca, usytuowanego wzdłuż krawędzi skał, o długości 25 metrów i szerokości 9 metrów. Czołowa, północna kurtyna muru była masywna i dochodziła do 2,4 metrów grubości. Północno – wschodnia część majdanu zajmowana była przez budynek mieszkalny, lub ewentualnie cały powyższy teren stanowił podstawę dla budynku. Od północy cypel przecinała szeroka na 40 metrów rozpadlina, której dolna część o szerokości 18 metrów została wyciosana w skale. Przed dolnym zamkiem prawdopodobnie znajdowało się niewielkie podzamcze o trójkątnym w planie kształcie i zabudowie wzniesionej z nietrwałych elementów.
Zamek górny zabezpieczono na północy i zachodzie szerokim na 7,5 metra przekopem i ziemnym wałem. Bezpieczeństwo południowej i wschodniej części założenia zapewniały strome i niedostępne skarpy. W najwyższym miejscu tak odciętego cypla wzniesiono murowaną czworoboczną wieżę mieszkalną o bokach długości 9 metrów i wewnętrznej przestrzeni wynoszącej 6,7 x 6,7 metra. Pozostała zabudowa zamku górnego była konstrukcji drewnianej lub szachulcowej. Droga dojazdowa wiodła od zachodu grzbietem wzniesienia i zboczem nad doliną niewielkiego strumienia do wsi Kozlov, albo po zakręceniu ku dolinie rzeki Svratki.
Stan obecny
Najlepszą orientację przy odnajdywaniu zamkowego wzgórza zapewni maszt stacji przekaźnikowej, który wzniesiono na miejscu zamku górnego. Najkrótsza droga prowadzi ze skrzyżowania przed wsią Olešnička w kierunku na Vrtěžíř, prosto w górę stromego zbocza. Inna możliwa droga wiedzie z lokalnego cmentarza lub leśną ścieżką wzdłuż płaskowyżu od Kozlova. Z obu założeń pozostały jedynie niewielkie fragmenty murów, przy czym lepiej zachowane są elementy zamku dolnego.
powrót do indeksu alfabetycznego
bibliografia:
Plaček M., Ilustrovaná encyklopedie moravských hradů, hrádků a tvrzí, Praha 2001.