Starý Žeberk – zamek

Historia

   Za założyciela zamku (pierwotnie zwanego Seeberg) uważany jest Albert z Žeberka, po raz pierwszy piszący się z niego w 1277 roku. W drugiej ćwierci XIV wieku na szczycie Góry Zamkowej wzniesiono nowy, większy i posiadający lepsze warunki mieszkaniowe zamek Nový Žeberk, przez co starsza warownia przestała pełnić rolę głównego ośrodka miejscowego majątku. Budowa nowej rezydencji mogła mieć także związek z bardzo trudnym dojazdem, a być może nawet i z zaopatrzeniem w wodę pitną Starego Žeberka. Od 1327 roku przeszedł on na własność panów z Bergova, a w 1385 roku w źródłach wspominana jest już tylko góra Starý Žeberk, co oznaczałoby całkowite opuszczenie zamku.

Architektura

   Zamek usytuowano na wierzchołku góry, który nadał mu układ zbliżony do trójkąta i z trzech stron chronił stromo opadającymi kamienistymi zboczami. Czwarta, północna strona schodziła łagodniejszym stokiem w siodło między Jezerką a Górą Jánską, tamtędy też poprowadzono drogę dojazdową. Wiodła ona powoli ku miejscu gdzie zbocze zabezpieczono ziemnym wałem oraz częściowo wykutym w skale przekopem. Na południowym – wschodzie wał wkraczał do drugiego przekopu i kończył się skalistym urwiskiem. Być może w tym dogodnym miejscu znajdowała się drewniana strażnica lub jakaś inna forma obwarowań. Przód wału wzmocniony był kamienną ścianą, która być może służyła do ochrony dostępu do głównego źródła wody. Po przekroczeniu tych obwarowań i krótkiego fragmentu terenu bez śladów zabudowy, droga wjazdowa osiągała wyżej położone podzamcze o kształcie zbliżonym w planie do trapezu. W jego narożniku na skalnym podłożu stała drewniana zabudowa, zapewne o funkcji obronnej. Zamek górny, najpewniej składający się z dwóch wydzielonych części, usytuowano w najwyżej położonej części cypla. Jego zabudowa nie licząc murów obwodowych, prawdopodobnie w większości była konstrukcji drewnianej. W jej skład wchodzić mógł czworoboczny budynek lub wieża mieszkalna.

Stan obecny

   Zamek nie zachował się do dnia dzisiejszego. Oprócz pozostałości obwarowań ziemnych, na mocno zarośniętym roślinnością wzgórzu, widać jedynie niewielkie pozostałości murów obronnych. Wstęp na ich teren jest wolny, a prowadzi do nich niebieski szlak turystyczny. Ze wzgórza roztacza się wspaniały widok na okoliczne góry i lasy.

pokaż zabytek na mapie

powrót do indeksu alfabetycznego

bibliografia:
Durdík T., Ilustrovaná encyklopedie českých hradů, Praha 2009.