Stará Boleslav – kościół św Klemensa

Historia

   Kościół św. Klemensa zbudowano w XI wieku, lecz swój obecny wygląd zyskał po przebudowie z trzeciej ćwierci XII wieku. Prawdopodobnie usytuowano go na terenie grodu w pobliżu zabudowy książęcej oraz obok kościoła, u wrót którego miał zginąć św. Wacław, późniejszy patron królestwa czeskiego. Stará Boleslav była w XI-XII wieku jednym z najważniejszych ośrodków wczesnego państwa czeskiego.
   W XV wieku kościół został spalony przez wojska husyckie. Restaurację przeprowadzono dopiero w 1601 roku z inicjatywy proboszcza Václava Albína z Helfenburku i dziekana kapituły Jerzego Steinwassera. Podczas wojny trzydziestoletniej został spustoszony przez Szwedów, uszkodzeniom uległo wówczas zwłaszcza sklepienie, które w 1857 roku ponownie założono. W 1899 roku odkryto średniowieczne malowidła ścienne, a ostatnie większe zmiany wprowadzono w trakcie renowacji z lat 1960-1962.

Architektura

   Kościół wzniesiono ze starannie obrobionych bloków piaskowca, jako niewielką salową, bezwieżową budowlę, składającą się z jednej nawy o wewnętrznych wymiarach 7,4 x 4,5 metra i półokrągłej apsydy po stronie wschodniej. Wnętrze oświetlały po dwa małe, romańskie okna w dłuższych bokach nawy i dwa okna w apsydzie. W zachodniej części kościoła mieściła się drewniana empora do której wiodły także drewniane schody, biegnące wzdłuż północnej ściany nawy. Drugie, górne wejście na emporę prowadziło z zewnątrz i znajdowało się w zachodnim murze nawy. Miało formę prostego portaliku o półokrągłym zwieńczeniu, prawdopodobnie prowadzącego poprzez nadwieszany ganek do pobliskiego dworu książęcego. Prosty portal znajdował się również nietypowo w zachodniej części północnej ściany nawy. W XII wieku wnętrze nawy zostało sklepione. Jej ściany oraz apsydę pierwotnie pokrywały romańskie ścienne malowidła.

pokaż zabytek na mapie

powrót do indeksu alfabetycznego

bibliografia:
Tomaszewski A., Romańskie kościoły z emporami zachodnimi na obszarze Polski, Czech i Węgier, Wrocław 1974.
Umělecné památky Čech, Moravy a Slezska, red. Poche E., t. I-IV, Praha 1977-1982.
Strona internetowa kralovskedilo.ktf.cuni.cz, Stará Boleslav – Kostel sv. Klementa.

Strona internetowa wikipedia.org, Kostel svatého Klementa (Stará Boleslav).