Soběslav – kościół św Wita

Historia

   Kościół św. Wita został ufundowany około 1375 roku przez Oldřicha z możnego rodu Rožmberków. Wraz z nim przy północnej ścianie świątyni wzniesiono szpital. Podczas wojen husyckich kościół wykorzystywano jako magazyn siana. Renowację budowla zawdzięcza Dorocie z Hobzí, małżonce hejtmana Markvarta Kraselovskiego z Kraselova, która pod koniec XV wieku pozostawiła w testamencie majątek z przeznaczeniem na szpital i kościół. Ponowna renowacja miała miejsce dzięki fundacji Řehořa Smrčkiego z Sabinova w 1612 roku. Wkrótce potem rozpoczęła się wojna trzydziestoletnia, która przyniosła zagładę wielu zabytkom. Kościół św. Wita co prawda nie odniósł wówczas zniszczeń, lecz szpital został opuszczony i stopniowo podupadł aż do całkowitej ruiny. W 1719 roku kościół spłonął w niewyjaśnionych okolicznościach, przez co przepadła większość jego wyposażenia, a wnętrza uległy zniszczeniu. W 1785 roku cesarz Józef II nakazał sprzedać świątynię, która na licytacji została kupiona przez miasto Soběslav. W kolejnych latach prywatni właściciele zmieniali się dość często, aż w okresie 1936-1938 przeprowadzono gruntowną renowację.

Architektura

   Kościół powstał jako budowla orientowana na linii wschód – zachód. Utworzono go z dwunawowego korpusu na planie prostokąta oraz węższego prezbiterium o trójbocznym zamknięciu, do którego na północy przystawiono prostokątną zakrystię. Z trzech stron świątynię wzmocniono przyporami, jedynie od północy było to niepotrzebne, tam bowiem kościół sąsiadował z zabudowaniami szpitala. Korpus nawowy i prezbiterium przykryto osobnymi dachami dwuspadowymi, a we wschodniej części korpusu wzniesiono ośmioboczną wieżyczkę pod sygnaturkę.
   Wnętrze od zachodu, południa i wschodu rozświetlono dużymi ostrołukowymi oknami ozdobionymi maswerkami. W prezbiterium zastosowano sklepienie krzyżowo – żebrowe, osadzone na wysoko umieszczonych konsolach. W południowej ścianie chóru umieszczono sedilia z kamiennymi profilowanymi ościeżami, a w północnej ścianie siodłowy prostokątny portal połączył prezbiterium z zakrystią. Krzyżowo – żebrowe sklepienie korpusu nawowego spływa na  dwie umieszczone pośrodku smukłe kolumny oraz konsole o figuralnych wyobrażeniach (maszkarony). Zworniki sklepienne uformowano w róże, symbol herbowy rodu Rožmberków. Sklepienie krzyżowo – żebrowe otrzymała także zakrystia.

pokaż zabytek na mapie

powrót do indeksu alfabetycznego

bibliografia:
Umělecné památky Čech, Moravy a Slezska, red. Poche E., t. I-IV, Praha 1977-1982.
Strona internetowa wikipedia.org, Kostel svatého Víta (Soběslav).