Soběslav – kościół św Piotra i Pawła

Historia

   Pierwszy murowany kościół wybudowano w Soběslavie około 1280 roku. Z biegiem czasu ta mała świątynia przestała wystarczać rosnącemu miastu, dlatego w drugiej połowie XIV wieku ród Rožmberków wraz z mieszczanami zaczęli zbierać fundusze na wielką rozbudowę kościoła. Prace rozpoczęto w latach 60-tych i trwały one do lat 80-tych XIV wieku.
  
W okresie wojen husyckich miasta Soběslav i Tábor opowiedziały się po przeciwnych stronach konfliktu. Spowodowało to w 1421 roku atak wojsk Jana Žižki na Soběslav. Kościół został wówczas splądrowany i spalony, podobno husyci zgromadzili także i spalili na rynku księży katolickich. Kolejny pożar kościoła miał miejsce w 1485 roku. W ramach odbudowy w latach 1485–1487 Beneš z Trhovych Svin i Burian z Táboru wznieśli nową wieżę z kaplicą św. Jana Chrzciciela (stara musiała zostać rozebrana w 1444 roku), rozpoczęto także w latach 90-tych remonty korpusu i prezbiterium, które zaowocowały założeniem nowych, późnogotyckich sklepień. Dodatkowo w 1516 roku mistrz Wendel Roskopf wstawił do świątyni emporę.
   Nowożytne przekształcenia budowli miały miejsce w latach 1597 – 1665. W 1598 roku udekorowano polichromiami prezbiterium, w 1727 roku dostawiono barokową kaplicę św. Jana Nepomucena, a w 1750 zmieniono zwieńczenie wieży. Późniejsze renowacje nie zmieniły już w znaczący sposób wyglądu kościoła. Ostatni znaczący remont miał miejsce w latach 1931–1932.

Architektura

   Kościół z drugiej połowy XIV wieku został wzniesiony jako dwunawowa budowla na planie prostokąta z węższym, także prostokątnym w planie prezbiterium po stronie wschodniej. Po jego północnej stronie znalazła się trójbocznie zamknięta zakrystia, będąca pozostałością starszej, XIII-wiecznej świątyni. Do korpusu po stronie północnej przystawiono masywną, czworoboczną wieżę. Zarówno korpus jak i prezbiterium zostały wzmocnione zewnętrznymi przyporami, pozwalającymi na przeprucie wysokich ścian długimi, ostrołukowymi oknami.
   Wnętrze korpusu nawowego pod koniec XV wieku przykryto ciekawym sklepieniem sieciowym o gwiaździstych wzorach, podtrzymywanym przez dwa smukłe ośmioboczne filary z okrągłymi i ośmiokątnymi cokołami. Wnętrze prezbiterium zwieńczono sklepieniem sieciowym. W zakrystii żebra sklepienne wyrastają z piramidalnych wsporników, które przecinają się w zwornikach z symbolami florystycznymi (między innymi pięciopłatkowa róża, symbol herbowy rodu Rožmberków). Zachodnią stronę korpusu nawowego od 1516 roku zajmowała późnogotycka empora autorstwa znanego architekta Wendela Roskopfa.

pokaż zabytek na mapie

powrót do indeksu alfabetycznego

bibliografia:
Umělecné památky Čech, Moravy a Slezska, red. Poche E., t. I-IV, Praha 1977-1982.
Strona internetowa wikipedia.org, Kostel svatého Petra a Pavla (Soběslav).