Slavonice – kościół Wniebowzięcia Panny Marii

Historia

   Budowę gotyckiego kościoła parafialnego Wniebowzięcia Panny Marii rozpoczęto około połowy XIV wieku, na miejscu starszej świątyni z XIII stulecia. Prace budowlane kontynuowano także w XV wieku (sklepienia korpusu nawowego) i na początku XVI wieku. Wtedy to w latach 1503–1549 dzięki nakładom cechu sukienników wzniesiono wieżę miejską, przylegającą do północnej strony prezbiterium. Na początku XVIII wieku dobudowano barokowe boczne kaplice, w 1750 przeprowadzono renowację wymuszoną zniszczeniami pożaru, a w latach 1903-1916 miała miejsce gruntowna renowacja całego kościoła.

Architektura

   Kościół zbudowano z trójnawowego, szerokiego ale i dość krótkiego korpusu oraz prezbiterium o szerokości nawy głównej i zakończeniu trójbocznym po wschodniej stronie. Od północy do prezbiterium oryginalnie przystawiona była zakrystia, w 1503 roku zastąpiona czworoboczną wieżą miejską. Nawę południową na wschodzie zakończono kaplicą Matki Boskiej o wielobocznym zamknięciu. Zachowały się w niej piękne polichromie ścienne i sklepienne obrazujące Mękę Pańską i cztery figury świętych z XIV wieku oraz sceny z Nowego Testamentu i ornamenty dekoracyjne z XV wieku. Cały kościół w średniowieczu otaczał cmentarz, na terenie którego znajdował się także karner i wolnostojąca dzwonnica.
   Krzyżowe sklepienie prezbiterium z pierwszej połowy XIV wieku otrzymało żebra o profilu gruszkowym, spięte wydatnymi zwornikami i spływające pierwotnie służkami aż do samej posadzki. Te ostatnie pod koniec XV lub na początku XVI wieku zostały ucięte na poziomie gzymsów okien. Główna nawa kościoła najwyraźniej pierwotnie była pokryta płaskim stropem belkowym, a jej szczyt przy fasadzie zachodniej zdobiony blendami. Pod koniec XV wieku została przykryta czterema polami sklepienia krzyżowo-żebrowego, podobnie jak obie nawy boczne.
   Późnogotycka wieża otrzymała sześc pięter dochodzących do 33,5 metra wysokości (do poziomu murowanego ganku). Jej przyziemie pełniło funkcję zakrystii zwieńczonej sklepieniem krzyżowym, natomiast na czwartym piętrze zawieszone był dzwony, których dźwięk wydobywał się przez cztery półkoliście zamknięte okna. Ponad nim umieszczono dookolny ganek strażniczy, podtrzymywany przez kamienne konsole, z czterema obłymi wieżyczkami w narożnikach oraz trzy pomieszczenia dla strażnika miejskiego wewnątrz.

pokaż zabytek na mapie

powrót do indeksu alfabetycznego

bibliografia:
Fišera Z., Městské věže: v Čechách, na Moravě a ve Slezsku, Praha 2011.
Fišera Z., Opevněné kostely: v Čechách, na Moravě a ve Slezsku, t. 1, Praha 2015.

Umělecné památky Čech, Moravy a Slezska, red. Poche E., t. I-IV, Praha 1977-1982.
Strona internetowa i.slavonice-mesto.cz, Farní kostel Nanebevzetí Panny Marie).