Skryje – zamek Rysov

Historia

   Nie zachowały się żadne pisemne wzmianki źródłowe o zamku Rysov. W latach 1368-1376 tereny  w okolicach Skryje, Novej Vsi i Jilmová dzierżyli Pešík i Hartman z Bukovic. Ich potomkiem była Domka, poświadczona w latach 1409 – 1437, po której w dokumentach pojawiał się jej zięć Bořita z Bystřice. Wszystkie te wzmianki nic jednak nie przekazały o jakimkolwiek zamku, jedynie w 1468 roku Lovek z Drahan i Újezda zapisał połowę osady zwanej Hradiště, czyli Grodzisko, co wskazywałoby na opuszczony i już zrujnowany zamek. Znaleziska archeologiczne z tego miejsca datują funkcjonowanie Rysova od końca XIII do połowy XIV wieku. Wzniesiony przez miejscową rodzinę rycerską nie istniał długo, lecz przekazał swą nazwę Rysovskiej Novej Vsi. Późna wzmianka z 1596 roku przekazała informację o opuszczonych ruinach Rysov.

Architektura

   Rysov usytuowano na wysokim cyplu otoczonym zakolem rzeki Bobrůvka na południe od osady Skryje. Trójkątne w planie wzniesienie z trzech stron chroniły strome i wysokie prawie na 100 metrów skarpy, więc dostęp do zamku był możliwy jedynie ze spłaszczenia terenu od strony południowej. Tam rozwinęło się podzamcze (41 x 18 metrów) bronione półkolistym ziemnym wałem i szerokim na 18 metrów przekopem. Kolejna sucha fosa o szerokości 13 metrów oddzielała podzamcze od zamku górnego. Prawdopodobnie cała zabudowa gospodarczej części zamku była drewniana lub o konstrukcji szachulcowej.
   Rdzeń zamku miał w przybliżeniu trójkątny w planie kształt o wymiarach 35 x 20 metrów, wyznaczony przez biegnący po krawędziach wzgórza mur obwodowy. Bramę wjazdową chronił umieszczony w narożniku bergfried o cylindrycznym kształcie. Budynek mieszkalny wzniesiono zapewne w najbezpieczniejszym miejscu, w północnej części cypla.

Stan obecny

   Zamek nie zachował się do czasów współczesnych, nie ma po nim widocznych nawet najmniejszych elementów murowanych. O jego istnieniu świadczą nierówności terenu będące pozostałościami wieży głównej i obwarowań. Wstęp na częściowo zalesiony teren jest wolny.

pokaż zabytek na mapie

powrót do indeksu alfabetycznego

bibliografia:
Hrady zamky a tvrze v Cechach na Morave a ve Slezsku, red. Fiala Z., Jizni Morava t.I, Praha 1989.
Plaček M., Ilustrovaná encyklopedie moravských hradů, hrádků a tvrzí, Praha 2001.
Plaček M., Ilustrovaná encyklopedie moravských hradů, hrádků a tvrzí. Dodatky, Praha 2007.