Historia
Budowla która pierwotnie zwana była Nowym Zamkiem (cze. Nový Hrad), została założona przez nieznanego fundatora, lennika klasztoru Třebíč, jako przeciwwaga dla pobliskiego zamku Lamberk, który stał na przeciwległym brzegu rzeki. Prawdopodobnie budowa Nowego Zamku miała miejsce między 1375 a 1390 rokiem. Okres jego funkcjonowania był krótki, gdyż prawdopodobnie został zniszczony już w latach 40-tych XV wieku, w trakcie licznych morawskich wypraw karnych przeciwko gniazdom rozbójników. Jedyna bezpośrednia wzmianka o zamku pojawiła się w 1545 roku w urbarzu miasta Náměšť nad Oslavou. Nowy Zamek był już wówczas niezamieszkałą ruiną.
Architektura
Zamek zbudowano na cyplu wzniesienia, w głębokim zakolu rzeki Oslavy, ciasno oplatającej z trzech stron podstawę wzgórza. Od mniej stromej wschodniej strony wzgórze zabezpieczono wałem ziemnym, który przechodził także na stronę południową. Główne obwarowania ziemne przekopano jednak od wjazdowej strony zachodniej. Tam teren zamku od reszty płaskowyrzu oddzielono wielkim przekopem o szerokości 20 metrów i głębokości 7-8 metrów. Po przebyciu drewnianego mostu osiągało się międzymurze, utworzone przez główny obwód murów i zewnętrzne, murowane obwarowania, otaczające rdzeń ze wszystkich stron poza północną, która była najlepiej zabezpieczona przez naturalne ukształtowanie terenu.
Główna część zamku o wymiarach 36 x 21 metrów miała najprawdopodobniej formę założenia dwupałacowego, z prostokątnymi w planie budynkami po stronie wschodniej i zachodniej, połączonymi ze sobą dwoma kurtynami murów. Był to schemat często występujący w zamkach czeskich doby Karola IV (np. Dívčí Kámen, Helfenburk u Bavorova). Ewentualnie budynek zachodni mógł mieć formę wieżową, co upodobniałoby Sedlec do zamku Cornštejn lub Vícov. W założeniach tego typu największy i najbardziej masywny dom stał nie w tylnej, najlepiej chronionej naturalnymi warunkami terenu części założenia, ale w czołowej partii zamku, ochraniając i zasłaniając dziedziniec wraz pozostałą zabudową.
Stan obecny
Z zamku do dnia dzisiejszego pozostały jedynie niewielkie relikty dolnych partii murów i zabudowań, w części których widoczne są jeszcze otwory po mocowaniach belek z dawnych stropów (pozostałości budynku zachodniego rdzenia zamku). Wstęp na zalesiony teren ruin jest wolny. Po przeciwnej stronie rzeki zobaczyć można skromne pozostałości zamku Lamberk.
powrót do indeksu alfabetycznego
bibliografia:
Hrady, zámky a tvrze v Čechách, na Moravě a ve Slezsku. Jižní Morava, t. I, red. Z.Fiala, Praha 1981.
Plaček M., Hrady a zámky na Moravě a ve Slezsku, Praha 1999.
Plaček M., Ilustrovaná encyklopedie moravských hradů, hrádků a tvrzí, Praha 2001.