Roudnice nad Labem – klasztor augustiański

Historia

   Gotycki kościół Narodzenia Panny Marii został wzniesiony wraz z klasztorem augustianów na miejscu dawnego kościoła romańskiego, który został włączony do nowego kompleksu jako zakrystia. Wraz z fundacją biskup Jan IV z Dražic postanowił w 1334 roku włączyć roudnicką parafię do klasztoru. Kościół Narodzenia Marii Panny został konsekrowany w 1340 roku, a dalsza budowa klasztoru trwała do lat 60-tych XIV wieku. W 1421 roku najad husycki zniszczył zabudowania konwentu, lecz kościół znajdował się w rękach katolików aż do 1467 roku, kiedy to został przekazany utrakwistom. W 1676 roku pożar spowodował wielkie zniszczenia budowli. W latach 1725–1734 kościół i zabudowania klasztorne przebudowano w stylu barokowym. Ich ostatnia poważna naprawa miała miejsce w 1938 roku.

Architektura

   Gotycki kościół został wzniesiony jako trójnawowa bazylika o szerokim korpusie nawowym i wydłużonym prezbiterium z wielobocznym zamknięciem od wschodu. Prezbiterium tej formy charakterystyczne było dla kościołów klasztornych, muszących pomieścić boczne stalle dla mnichów. Zachodnią część świątyni zwieńczono dwoma czworobocznymi wieżami. Zarówno korpus nawowy jak i prezbiterium opięto licznymi, wysokimi przyporami i przepruto dużymi, ostrołukowymi oknami. Ich wnętrza przykryto sklepieniami krzyżowo – żebrowymi.
   Od strony południowej do chóru przylegała przesklepiona krzyżowo – żebrowo zakrystia, będąca pierwotnie romańskim kościołem (pozostała z niego południowa i zachodnia ściana). Z korpusem nawowym sąsiadowały natomiast cztery skrzydła gotyckich, pokrytych ściennymi polichromiami krużganków, otaczających wewnętrzny wirydarz i zapewniających komunikację z zabudową klasztorną.  Spośród niej najważniejsze było skrzydło wschodnie, ciągnące się od zakrystii w kierunku południowym. W jego wnętrzu mieścił się między innymi kapitularz – sala zebrań i obrad społeczności mnichów.

pokaż zabytek na mapie

powrót do indeksu alfabetycznego

bibliografia:
Umělecné památky Čech, Moravy a Slezska, red. Poche E., t. I-IV, Praha 1977-1982.
Strona internetowa wikipedia.org, Kostel Narození Panny Marie (Roudnice nad Labem).