Řebřík – zamek

Historia

   Zamek w świetle badań archeologicznych założony został pod koniec XIII wieku, natomiast pierwsza pisemna wzmianka o nim odnotowana została w 1318 roku, kiedy to wspomniano niejakiego Markvarta z Řebříka. Jego synowie Vchyna i Markvart w 1358 roku byli patronami miejscowego kościoła św. Piotra i Pawła. W rękach tego rodu, który prawdopodobnie był jedną z gałęzi panów z Žerotína, zamek pozostawał aż do końca XIV wieku. W 1395 roku na krótko został własnością królewską, lecz już w 1410 roku prawem zastawu posiadał go Petr Prase z Chrástu. W 1423 roku Řebřík dzierżył Bohuslav z Chlumu, a po nim Habart z Adlaru, który przyłączył swoją pieczęć do skargi czeskiej szlachty wysłanej do Konstancji, w proteście przeciwko spaleniu Jana Husa, choć później walczył po stronie Zygmunta Luksemburczyka. Ostatnia wzmianka pisemna o tym, że zamek był zamieszkany pochodziła z 1495 roku, gdy posiadał go Burian ze Švamberka. Od niego Řebřík wykupił król i włączył do majątku Křivoklát. Później zamek przestał być utrzymywany i z czasem, około początku XVI wieku, porzucono go.

Architektura

   Zamek wzniesiono na południowym skraju rozległych lasów obszaru Křivoklát, na długim skalistym grzbiecie powyżej wsi Řebřík. Jego układ był trójdzielny, dostosowany do formy wydłużonego na osi północ – południe wzniesienia. Składał się z zamku górnego oraz usytuowanych na północ od niego dwóch podzamczy, wszystkich porozdzielanych poprzecznymi przekopami. Obydwa podzamcza najprawdopodobniej posiadały obwarowania i zabudowę jedynie o konstrukcji drewnianej. W planie ich forma była bardzo nieregularna. Brama znajdować się musiała po stronie wschodniej zewnętrznego podzamcza, dokąd droga wiodła najłagodniejszą częścią zbocza.
   Główna część zamku znajdowała się na końcu formacji skalnej. Składała się z obwodu murów obronnych oraz czworobocznego, podłużnego budynku, zwróconego krótszym bokiem w kierunku bramy. Jego wschodni bok zapewne pełnił równocześnie rolę obwodu obronnego, zamykającego z tej strony dziedziniec. Wzniesiono go z łamanego kamienia spajanego wapienną zaprawą. Wnętrze na poziomie przyziemia podzielone było na trzy pomieszczenia, nad którymi jedna z komnat mieszkalnych ogrzewana była kaflowym piecem. Pośrodku dziedzińca w skalnym podłożu wykuto studnię lub zbiornik na wodę deszczową. Trójdzielny budynek stanowił główną i jedyną murowaną budowlę mieszkalną, a jednocześnie obronną.

Stan obecny

   Zamek nie zachował się do czasów współczesnych. Teren wzgórza zamkowego pokrywa obecnie gęsty las, w lecie utrudniający zorientowanie się w sytuacji terenowej. Do nikłych reliktów murowanych oraz śladów po dawnych przekopach prowadzi zielony szlak turystyczny z Líšná do Podmokly oraz żółty szlak z Jablečna.

pokaż zabytek na mapie

powrót do indeksu alfabetycznego

bibliografia:
Durdík T., Ilustrovaná encyklopedie českých hradů, Praha 2009.
Hrady, zámky a tvrze v Čechách, na Moravě a ve Slezsku. Západní Čechy, t. IV, red. Z.Fiala, Praha 1985.
Záruba F., Počátky šlechtických hradů v Čechách, Plzeň 2025.