Rakovník – kościół św Idziego

Historia

   Pierwsza zachowana wzmianka o kaplicy, która poprzedzała późniejszy kościół oraz o pobliskim młynie, pochodzi z 1430 roku. Istniała tu również pustelnia, zajmowana w 1440 roku przez niejakiego Tóma. W 1487 roku kaplica została rozbudowana do formy kościoła z inicjatywy młynarza Vacka. Już w 1521 roku świątynia miała wymieniany gontowy dach, a w 1535 roku z fundacji kolejnego młynarza, Daniela, została otoczona wraz z przyległym cmentarzem nowym murem zwieńczonym gontowym daszkiem. Gdy jeszcze w tym samym roku Daniel zmarł, został pochowany pod głównym ołtarzem kościoła. W 1564 roku kościół naprawili bracia Jan i Antonín, natomiast sześć lat później w zachodnią części nawy wstawiono emporę. W 1575 roku po założeniu nowego cmentarza w Rakovníku, teren wokół kościoła św. Idziego przestał być wykorzystywany do grzebania ciał. W 1595 roku całkowicie przekształcono wnętrze świątyni oraz wzniesiono wieżyczkę na sygnaturkę.
   W 1620 roku w trakcie powstania antyhabsburskiego kościół został zniszczony w trakcie prowadzonych w okolicy walk. Teren wokół niego wykorzystywany był jako dogodny punkt do obsadzenia artylerią ostrzeliwującą miasto. Po odejściu wojsk budowla została naprawiona w 1641 i 1660 oraz ponownie wyświęcona. Podczas wojny o sukcesję austriacką w 1741 roku kościół znów zajęli żołnierze, tym razem francuscy, którzy używali go jako prochowni. Po wojnie przez długi czas był opuszczony, gdyż brakowało pieniędzy na jego naprawę. Groziło mu całkowite popadnięcie w ruinę i zniszczenie, szczęśliwie jednak w 1856 roku mieszczanie sfinansowali naprawy, podczas których przy okazji podwyższono mury prezbiterium i prawdopodobnie wzniesiono kruchtę zachodnią. Ostatnie zniszczenia budynek odniósł w latach 70-tych XX wieku w tracie ćwiczeń wojskowych armii radzieckiej.

Architektura

   Pierwotna kaplica z pierwszej połowy XV wieku była późniejszym prezbiterium kościoła. Na skutek rozbudowy z 1487 roku kościół osiągnął formę salowej budowli z prostokątną w planie nawą, którą dostawiono od zachodu do wielobocznie zamkniętego i wzmocnionego czterema przyporami prezbiterium. Przypory nie mają uskoków i zwieńczone są pochyłymi daszkami. Pomiędzy nimi umieszczono duże ostrołukowe okna, podobne do przebitych w południowej i północnej ścianie nawy. Nawa ma dwa wejścia, jedno od strony południowej, a drugie od strony zachodniej, obydwa w półokrągłych portalach. Wewnątrz nawa o wymiarach 9,2 x 6,8 metra pierwotnie przykryta była sklepieniem po którym pozostały przyścienne filary, prezbiterium o wymiarach 5 x 4,7 metra otrzymało natomiast sklepienie żebrowe.

pokaż zabytek na mapie

powrót do indeksu alfabetycznego

bibliografia:
Umělecné památky Čech, Moravy a Slezska, red. Poche E., t. I-IV, Praha 1977-1982.
Strona internetowa wikipedia.org, Kostel svatého Jiljí (Rakovník).