Historia
Zamek Radkov (zwany także Hradisko) nie został w okresie średniowiecza odnotowany w żadnych przekazach pisemnych. Znaleziska archeologiczne wydatowały osadnictwo na terenie zamku na XIII i XIV wiek, z naciskiem na pierwszą połowę XIII stulecia. Hradisko często łączono z fundacyjną działalnością Boreša z Rýzmburka, założyciela między innymi pobliskiego miasta Moravská Třebová. Prawdopodobnie budowa zamku i związanej z nim osady nie została nigdy ukończona. Wpływ na to mogła mieć zmiana lokalizacji, problemy finansowe fundatora lub sytuacja gospodarczo – polityczna. Radkov mógł także zostać zniszczony przed całkowitym ukończeniem, w trakcie jednej z licznych wojen wewnętrznych jakie miały miejsce na Morawach w XIII i XIV wieku. Nawet po hipotetycznym najeździe osada była zamieszkiwana, a ostateczne opuszczenie około połowy XIV wieku mogło mieć związek z rozwojem miasta Moravská Třebová.
Architektura
Zamek oraz osadę, czy też rozległe podzamcze, usytuowano na podłużnym wzniesieniu o osi wschód – zachód, otoczonym od zachodu i w nieco dalszej odległości od południa rzeką Třebůvką. Na wschodzie, którędy biegła jedyna dogodna droga dojazdowa, założenie odcięto od płaskowyżu za pomocą wykutego w skale poprzecznego przekopu o szerokości 30 metrów. Przed nim z wydobywanej z fosy ziemi i gliny dodatkowo usypano wał.
Materiał skalny wykorzystano do utworzenia masywnej, lekko załamanej mniej więcej w połowie długości, poprzecznej ściany tarczowej o grubości 2,4 – 2,7 metra i wysokości co najmniej 7 metrów. Na południu i północy mur ten zakręcał pod kątem prostym na zachód i szybko się urywał, zapewne z powodu przerwania prac budowlanych. Niezrealizowaną ścianę na dalszych zachodnich odcinkach tymczasowo zastąpił drewniany częstokół lub palisada. Na północy mur nie dochodził do krawędzi wzgórza, lecz pozostawiał około 15 metrów wolnej przestrzeni na bramę wjazdową.
Teren o wymiarach około 190 x 120 metrów, usytuowany po zachodniej stronie muru tarczowego, miał zasadniczo płaską powierzchnię, pierwotnie zajmowaną przez szereg drewnianych lub drewniano – glinianych (szachulcowych) domostw, częściowo zagłębionych w ziemi. Prawdopodobnie w późniejszej fazie rozwoju miały je zastąpić solidniejsze konstrukcje. W północnej części muru tarczowego, po jego wewnętrznej stronie, znajdował się prostokątny budynek. Być może jego funkcja związana była z ulokowaną w pobliżu bramą.
Rdzeń zamku usytuowano na zachodniej stronie wzgórza, którego z grubsza trójkątny w planie cypel wielkości 60 x 50 metrów, odcięto drugim poprzecznym przekopem o szerokości 25 metrów. Przekop ten zakręcał na stronę południowo – zachodnią, gdzie ograniczony był ziemnym wałem. Od zachodu rdzeń zamku chroniła skalista skarpa, natomiast od północy samo zbocze bez obwarowań ziemnych.
Stan obecny
Obwarowania zamku, czy też jego podgrodzia, zachowały się do dnia dzisiejszego. Widoczne są one w postaci masywnego muru tarczowego, przetrwałego praktycznie na całej swej długości (choć prawdopodobnie nie ukończonego w średniowieczu). Bardzo dobrze czytelne są również rowy suchych fos i ziemne wały. Wstęp na teren dość mocno zalesionych i zarośniętych niższą roślinnością ruin jest wolny.
powrót do indeksu alfabetycznego
bibliografia:
Hrady, zámky a tvrze v Čechách, na Moravě a ve Slezsku. Severní Morava, t. II, red. Z.Fiala, Praha 1983.
Plaček M., Hrady a zámky na Moravě a ve Slezsku, Praha 1999.
Plaček M., Ilustrovaná encyklopedie moravských hradů, hrádků a tvrzí, Praha 2001.
Razím V., Středověká opevnění českých měst. Katalog Morava a Slezsko, Praha 2019.