Rabštejnek – zamek

Historia

   Zamek Rabštejnek (pierwotnie zwany Rabštejn) został wzniesiony w pierwszej połowie XIV wieku. Po raz pierwszy udokumentowano go na piśmie dopiero w 1390 roku, jako własność Mikuláša z Rabštejna. W 1405 roku po bezpotomnej śmierci Jana z Orle przypadł na mocy prawa królowi Wacławowi IV. W nieznanych okolicznościach Rabštejnek powrócił jednak w ręce panów z Orle, gdyż w 1437 roku Jetřich z Orle sprzedał zamek wraz z dworem i czterema wsiami Hertvíkowi z Ostružna. Gdy w 1450 roku zamek kupował Vaněk z Vlkova, po raz pierwszy użyto nazwy Rabštejnek. W 1457 roku po śmierci Jana Těchlovec z Těchlovic, król Władysław przekazał go Peterowi Kdulínecowi z Ostroměřa i Vilémovi z Dřele. Od końca XV wieku Rabštejnek dzierżyli Šárovcowie, którzy go w 1540 roku sprzedali miastu Chrudim. Po tej zmianie zamek podupadł i z powodu braku zainteresowanego jego utrzymaniem właściciela, wkrótce zamienił się w niezamieszkaną ruinę. Jako opuszczony wzmiankowany był w 1585 roku. W drugiej połowie XIX stulecia dokonano romantycznej renowacji głównego budynku mieszkalnego, w trakcie której wzniesiono ścianę od strony dziedzińca, wewnętrzną ściankę działową oraz neogotyckie okno.

Architektura

   Rabštejnek został zbudowany na skalistym wzgórzu, które stromo opadało w dolinę bezimiennego potoku po północnej i zachodniej stronie, w pobliżu wsi o tej samej nazwie. Wysoka i wąska grań podzieliła go na dwie części. We wschodniej, wysoko na skale, w narożu znajdowała się duża kwadratowa wieża o długości boku wynoszącej 9 metrów. Przylegał do niej nieregularny (z grubsza owalny) obwód murów, w którego zachodnią część wkomponowano budynek mieszkalny. Jako, iż został zbudowany na zboczu, tuż przy stromych urwiskach, zabezpieczono go od zewnątrz dwoma przyporami. Budynek zajmował większość wewnętrznego dziedzińca, pozostawiając między murami jedynie ciasną przestrzeń, tym bardziej, iż po stronie wschodniej dziedzińca, na wyższej skalnej półce wzniesiono drugi, wąski, w znacznej części drewniany budynek. Północny fragment zamku został wzmocniony półokrągłą, otwartą od wewnątrz wieżyczką, wysuniętą przed lico muru. Bramę usytuowano na lewo (na zachód) od frontowej wieży. Dostępna była z podzamcza przez most zwodzony, przerzucony ponad poprzecznym przekopem. Podzamcze otoczono dodatkowym obwodem murów, które obejmowały również zamek górny. Zewnętrzną strefę obrony stanowiła sucha fosa i ziemny wał na południu i wschodzie. Z powodu szczupłości miejsca w rdzeniu zamku, cała zabudowa gospodarcza musiała się znajdować na podzamczu.

Stan obecny

   Z zamku pozostały niewielkie ruiny, głównie pozostałości wieży głównej i zachodniego fragmentu obwarowań rdzenia zamku. Mur obronny podzamcza reprezentują jedynie niewielkie relikty po stronie północnej. Najlepsze dojście wiedzie do nich z miejscowości Rabštejn zielonym szlakiem turystycznym z którego trzeba zejść po około 500 metrach

pokaż zabytek na mapie

powrót do indeksu alfabetycznego

bibliografia:
Durdík T., Ilustrovaná encyklopedie českých hradů, Praha 2009.
Hrady zamky a tvrze v Cechach na Morave a ve Slezsku, red. Fiala Z., Vychodni Cechy t.VI, Praha 1989.
Menclová D., České hrady, Praha 1972.