Provodov – zamek Rýsov

Historia

   Dzięki badaniom archeologicznym wiadomo, że zamek Rýsov został założony na początku drugiej połowy XIII wieku, prawdopodobnie jako siedziba mniejszego feudała. Kres jego funkcjonowania nastąpił na początku XIV wieku, być może z powodu najazdu wojsk Máté Csáka z terenów północnej części Węgier. Jego funkcje przejął później zamek Starý Světlov. Jedyna pisemna wzmianka o zamku Rýsovie odnotowana została dopiero w 1517 roku, kiedy to Jitka z Landštejna wraz z mężem Joachimem z Bibrštejna sprzedała dobra ziemskie wraz z opuszczonym już zamkiem Burianowi z Vlčnova.

Architektura

   Zamek wzniesiono na trójkątnym w planie, skalistym cyplu o wymiarach 27 x 37 metrów, odciętym od reszty terenu poprzecznym zdwojonym przekopem z ziemnym wałem pośrodku. Cypel natura uformowała na północno – wschodnim zboczu wysokiej i rozległej góry, gdzie dominował na wąską doliną strumienia Ludkovickiego. Szerokość rowów wynosiła 11 i 7-9 metrów, a głębokość niecałe 2 metry. Całość zabudowy i obwarowań zamku była drewniana. Główną wieżę o wymiarach 10 x 5 metrów usytuowano w najwyższym miejscu zamku, w południowo – zachodnim narożniku, na skale zwanej Czarcim Kamieniem. Przytwierdzono ją do podłoża wyżłobionymi w skale kwadratowymi otworami, mocującymi drewniane belki. Pozostała zabudowa zapewne przystawiona była do ścian obwodowych. Zamek był typowym założeniem obronno – mieszkalnym XIII-wiecznego, niższego rycerstwa, który nie doczekał się przekształcenia w założenie murowane.

Stan obecny

   Zamek z powodu zbudowania go wyłącznie z materiałów nietrwałych, nie zachował się do czasów współczesnych. Zobaczyć można jedynie tzw. Czarci Kamień z wyżłobionymi u góry śladami po istniejącej na nim niegdyś drewnianej wieży. Dostęp do skały możliwy jest leśnymi ścieżkami z miasteczka Provodov. W odległości około pół kilometra od zamku odnaleźć można obwałowania grodziska z późnej epoki brązu.

pokaż zabytek na mapie

powrót do indeksu alfabetycznego

bibliografia:
Hrady, zámky a tvrze v Čechách, na Moravě a ve Slezsku. Jižní Morava, t. I, red. Z.Fiala, Praha 1981.
Plaček M., Ilustrovaná encyklopedie moravských hradů, hrádků a tvrzí, Praha 2001.