Praha – rotunda św Marcina

Historia

   Rotunda św. Marcina prawdopodobnie została wzniesiona w drugiej połowie XI wieku w okresie rządów księcia i pierwszego czeskiego króla Wratysława II, jako być może najstarsza tego typu budowla na terenie dzisiejszej Pragi. Pierwotnie służyła za świątynię parafialną dla ludności podzamcza zamku wyszehradzkiego. Pierwsza bezsprzeczna pisemna wzmianka o niej pochodzi dopiero z 1396 roku. Pod koniec XIV wieku służyła wyszehradzkim chórzystom, a w 1533 roku nazywano ją „capella choralistarum”. Jako jedna z nielicznych budowli na Wyszehradzie przetrwała niezniszczona okres wojen husyckich. Po 1632 roku w związku z budową nowożytnej cytadeli została przekształcona w magazyn prochu, a po 1710 roku poddana barokowej renowacji. W 1784 roku w wyniku reform cesarza Józefa II rotunda ponownie stała się magazynem wojskowym. W 1841 roku groziła jej rozbiórka, lecz ostatecznie po przebudowie zaczęła służyć jako dom z kuchnią dla miejscowej biedoty. Gruntowną renowację rotundy przeprowadzono w latach 1878-1880 według projektu Antoniego Bauma. W 1917 roku musiano wzmocnić nadwyrężone fundamenty żelbetową konstrukcją, a ostatnich napraw dokonano w 1991 roku.

Architektura

   Rotunda składa się z cylindrycznej nawy oraz dostawionej od strony wschodniej, z grubsza półokrągłej apsydy. Wewnętrzna średnica nawy rotundy wynosi 6,5 metra, a grubość jej muru to 95 cm. Głębokość apsydy wynosi 2,2 metra. Nawa została zwieńczona latarnią z dużymi dwudzielnymi oknami, natomiast apsydę wzmocniono i ozdobiono lizenami oraz fryzem arkadowym. Wszystkie pierwotne okna oraz portal wejściowy zostały przekształcone w okresie nowożytnym.

pokaż zabytek na mapie

powrót do indeksu alfabetycznego

bibliografia:
Strona internetowa encyklopedie.praha2.cz, Rotunda sv. Martina (Vyšehrad).
Strona internetowa wikipedia.org, Rotunda svatého Martina (Vyšehrad).