Praha – rotunda św Longina

Historia

   Rotunda św. Longina (pierwotnie pod wezwaniem św. Szczepana) powstała w pierwszej połowie XII wieku, jako świątynia parafialna dla znajdującej się tu wówczas osady Rybník. W XIII wieku wieś wraz z kościołem została podarowana przez księcia Władysław III Henryka lub króla Przemysła Ottokara I zakonowi krzyżackiemu. Następnie odkupiła ją królowa Konstancja węgierska i w 1235 roku podarowała szpitalowi św. Franciszka. W 1348 roku wieś Rybník wraz z rotundą została włączona przez króla Karola IV w ufundowane wówczas Nowe Miasto praskie. W tym czasie rotunda nie była już wystarczająca dla powiększającej się populacji, dlatego w jej sąsiedztwie wzniesiono gotycki kościół, który przejął wezwanie św. Szczepana. Rotunda zmieniła wówczas patrona na św. Longina.
   W połowie XVII wieku niewielką świątynię powiększono przez dobudowanie od zachodu piętrowej kaplicy pogrzebowej. Zniszczono także romańską latarnię na szczycie dachu, wznosząc na jej miejscu nowe ośmioboczne zwieńczenie. Od 1784 roku przekształcona rotunda była wykorzystywana jako magazyn. W 1845 roku zburzono barokową kaplicę i przywrócono pierwotny kształt nawy rotundy, pozostawiając nowożytne zamurowania otynkowanymi. Kolejna renowacja miała miejsce w latach 1929- 1935, a konsekracja w 1941 roku.

Architektura

   Rotunda składa się z cylindrycznej nawy oraz usytuowanej po stronie wschodniej apsydy o kształcie połówki owalu, zwieńczonej wewnątrz konchą. Około 1350 roku ścianę apsydy przepruto dużym ostrołukowym oknem z maswerkiem, a wnętrze pokryto ściennymi polichromiami. Pierwotnie oświetlenie apsydy zapewniało niewielkie romańskie, rozglifione obustronnie okno, zapewne zbliżone do zachowanego po stronie południowej nawy. Romański portal wejściowy z prostym tympanonem usytuowano po stronie północno – zachodniej.

pokaż zabytek na mapie

powrót do indeksu alfabetycznego

bibliografia:
Strona internetowa encyklopedie.praha2.cz, Rotunda sv. Longina (Nové Město).
Strona internetowa pamatkovykatalog.cz, rotunda sv. Longina. Hlavní město Praha.