Prachatice – miejskie mury obronne

Historia

   Pierwsze drewniano – ziemne obwarowania Prachatice uzyskały wkrótce po założeniu miasta, na przełomie XIII i XIV wieku. W 1323 roku mieszczanie otrzymali prawo budowy trwalszych fortyfikacji, a w 1381 roku wzmiankowana była w źródłach pisanych jedna z dwóch bram miejskich. Niestety obwarowania nie uchroniły mieszkańców przed zdobyciem miasta i zniszczeniem przez husytów w 1420 roku. W trakcie odbudowy fortyfikacji z drugiej połowy XV wieku zostały one uzupełnione o drugi obwód murów. Po wielkim pożarze miasta z 1507 roku, prawdopodobnie w latach 20-tych i 30-tych XVI wieku, zbudowano nowy pierścień fortyfikacji na miejscu starszego XV-wiecznego muru zewnętrznego.  Wzmocniono go wówczas otwartymi od wewnątrz basztami.
   W 1620 roku miasto było oblegane przez armię cesarską. Po tym wydarzeniu Brama Górna, która doznała wówczas znacznych zniszczeń, została z powodu ciągłego zagrożenia zamurowana. Dopiero w 1640 roku zdecydowano się ją ponownie otworzyć. W XVIII wieku fortyfikacje miejskie straciły na znaczeniu, a niektóre ich części zostały zburzone w celu wykorzystania materiału do budowy nowych domów. W 1860 roku w celu udrożnienia ruchu rozebrano Bramę Górną.

Architektura

   Miejski mur obronny zbudowano na planie zbliżonym do owalu z wysuniętym narożnikiem południowo – wschodnim. W drugiej połowie XV wieku został on w odległości 25-30 metrów uzupełniony o drugi pierścień, zewnętrznego, niższego muru. Zewnętrzną strefę obrony stanowiła fosa. W pierwszej połowie XVI wieku na miejscu starszego muru zewnętrznego wzniesiono nowy pierścień obwarowań, wzmocniony dziewięcioma otwartymi od wewnątrz, podkowiastymi basztami, przystosowanymi do lżejszej broni ogniowej. Rozmieszczono je dość nieregularnie, gęściej od strony zachodniej. Do miasta prowadziły jedynie dwie bramy: Písecka (Dolna) po stronie północno – wschodniej i Pasawska (Górna) po stronie południowo – zachodniej. Brama Górna w późniejszym okresie zaopatrzona została w barbakan, natomiast Brama Dolna w przedbramię połączone z zewnętrznym obwodem murów.

Stan obecny

   Z obwarowań do dnia dzisiejszego zachowały się w różnej mierze fragmenty zewnętrznego i głównego obwodu. Najstarszy, wewnętrzny pierścień jest dobrze zachowany w dłuższych odcinkach wzdłuż północno-zachodniej, północnej i północno-wschodniej strony Starego Miasta. Oprócz kilku fragmentów, zewnętrzny mur został zachowany praktycznie na całym obszarze. Wciąż widocznych jest również jego siedem baszt, choć niektóre zostały przebudowane. Z pierwotnych bram miejskich zachował się zespół renesansowo-gotyckiej Bramy Dolnej.

pokaż zabytek na mapie

powrót do indeksu alfabetycznego

bibliografia:
Umělecné památky Čech, Moravy a Slezska, red. Poche E., t. I-IV, Praha 1977-1982.
Strona internetowa stredovek.com, Prachatice.