Prachatice – kościół św Jakuba Większego

Historia

   Kościół św. Jakuba Większego, patrona kupców, pielgrzymów, przewoźników i sierot, został ufundowany na początku XIV wieku w pobliżu bramy miejskiej Prachatic, miasta leżącego na tzw. Złotym Szlaku, ważnej drodze handlowej łączącej między innymi Pragę z Pasawą. Kościół po raz pierwszy wzmiankowany był w źródłach pisanych w 1359 roku. Jego budowa trwała stopniowo: wpierw wzniesiono prezbiterium, a po 1410 roku rozpoczęto budowę korpusu nawowego. Pace te zostały przerwane przez wybuch wojen husyckich. Z okresu tego pochodzi informacja jakoby w 1420 roku husyci mieli w północnej zakrystii spalić 85 mieszczan, lecz zniszczenia z tego okresu ograniczyły się jedynie do spustoszonych wnętrz, naprawionych w 1468 roku. Budowę kościoła wznowiono dopiero pod koniec XV wieku, po uspokojeniu sytuacji politycznej. Wzniesiono wówczas dwie wieże przy fasadzie zachodniej. Ostatecznie wykończony na początku XVI stulecia, kościół już w 1507 roku został uszkodzony przez pożar. Spłonęły wówczas obydwie wieże, lecz szczęśliwie więźba dachowa korpusu nawowego i prezbiterium przetrwała. Odbudowa po pożarze prawdopodobnie zakończyła się około 1516 roku. Wówczas na wschodniej ścianie prezbiterium umieszczono malowidło ścienne Ukrzyżowanie Chrystusa. Po wielkim pożarze miasta w 1832 roku wyższa wieża została zaadaptowana do obecnej postaci. Kościół został gruntownie naprawiony w latach 1936 – 1938.

Architektura

   Kościół z końca XV wieku osiągnął formę monumentalnej, orientowanej względem stron świata, trójnawowej budowli halowej z wąskim prezbiterium, zakończonym od strony wschodniej trójbocznie oraz dwuwieżowym masywem po stronie zachodniej. Wyższa z dwóch wież, południowa, osiąga 53 metry i zawiera 6 kondygnacji. Wieża północna prawdopodobnie nie osiągnęła pierwotnie planowanej wysokości. Od strony północnej i południowej przy styku naw bocznych i prezbiterium dobudowano zakrystię oraz kaplicę św. Jana (pierwotnie św. Krzyża). Masywnego wyglądu kościoła dopełnia wysoki dach o powierzchni 1500 m2, którego więźba dachowa została wzniesiona z drewna ściętego między 1474 a 1475 rokiem.
   Główne wejście do świątyni umieszczono w fasadzie zachodniej w dwudrzwiowym portalu z początku XV wieku, usytuowanym w płytkiej, sklepionej sieciowo kruchcie. Obok niej dostawiono ryzalit mieszczący klatkę schodową. Wewnątrz nawy zostały zwieńczone późnogotyckim sklepieniem sieciowym, o nieco prostszych wzorach w nawach bocznych niż w nawie głównej. Podtrzymywane jest ono przez cztery czworoboczne filary. W prezbiterium zastosowano starsze sklepienie krzyżowo – żebrowe.

pokaż zabytek na mapie

powrót do indeksu alfabetycznego

bibliografia:
Umělecné památky Čech, Moravy a Slezska, red. Poche E., t. I-IV, Praha 1977-1982.
Strona internetowa prachatice.eu, Kostel sv. Jakuba Většího.