Pomezí – zamek z kościołem św Jana Chrzciciela

Historia

   Dzięki badaniom archeologicznym wiadomo, iż pierwsze, drewniane budynki istniały na terenie Pomezí już pod koniec XII wieku. Około 1200 roku rozpoczęto budowę murowanego zamku oraz kościoła św. Jana Chrzciciela, który po raz pierwszy został udokumentowany w 1232 roku. Jego budowę można wiązać z niemiecko-austriackimi rodami Raabs i Zöbing, które kolonizowały pobliskie ziemie, po oderwaniu ich w 1179 roku od Czech. Jako przeciwwagę, na początku XIII wieku, w pobliżu, lecz po drugiej stronie ówczesnej granicy, Przemyślidzi wznieśli zamek Landštejn. Kres funkcjonowania warowni Pomezí przyniósł pożar z końca XIII wieku.

Architektura

   Kościół składał się z romańskiego, nietypowego bardzo długiego jednonawowego korpusu oraz krótkiego, kwadratowego prezbiterium zakończonego półkolistą apsydą. Po stronie zachodniej dobudowana została do niego gotycka czworoboczna wieża. Świątynię usytuowano na dziedzińcu zamkowym, otoczonym obwodem kamiennych murów o grubości minimum 1,8 metra, poprowadzonych wzdłuż starszych, ziemnych wałów. W trakcie budowy kamiennych murów starsze wały nadsypano do nich, tak że przesłoniły mur i utworzyły masywną kamienno – ziemną zaporę. W południowo – wschodniej części wzniesiono podpiwniczony, trójdzielny budynek, prawdopodobnie romański pałac, uzupełniony od północy wieżą. Wjazd na teren zamku prawdopodobnie znajdował się po stronie północnej.

Stan obecny

   Z pierwotnego zamku zachowały się przede wszystkim ziemne obwałowania, przekop i niewielkie fragmenty murów, odkryte w trakcie prac archeologicznych. Kościół św. Jana to obecnie ruiny korpusu nawowego oraz zachowane, zadaszone prezbiterium z apsydą. Wewnątrz nawy widoczne są dwie arkady, prawdopodobnie pozostałości empory oraz prowadzący do środka od południa prosty portal. W prezbiterium zachowały się fragmenty ściennych polichromii oraz romańska nisza ścienna. Okoliczny teren jest ogrodzony i trudno dostępny.

pokaż zabytek na mapie

powrót do indeksu alfabetycznego

bibliografia:
Durdík T., Ilustrovaná encyklopedie českých hradů, Praha 2009.
Strona internetowa e-stredovek.cz, Tajemství vzniku hradu Landštejna – 1. část.

Strona internetowa hrady.cz, hrad Pomezí.
Strona internetowa zriceniny.eu, Zřícenina hradu Pomezí.