Historia
Písečné po raz pierwszy pojawiło się w źródłach pisanych w 1366 roku, kiedy to przechodziło z majątku rodu Vítkovców w ręce Oldřicha z Želetavy (Ulricha von Schelletau). Dwa lata później wieś kupił niejaki Záviša, a po jego śmierci Písečné stało się własnością margrabiego morawskiego Jana Henryka. W 1420 roku król Zygmunt Luksemburczyk zastawił zamek Petrowi Krokvicarowi z Novéj Vsi. Czternaście lat później margrabia Albrecht za zasługi i szkody poniesione w walce z husytami zwolnił go z obowiązku lennego. W 1500 roku z Písečné pisał się potomek Petra, Mikuláš, a po nim w 1553 roku Volf Krokvicar i w 1574 roku Hanuš Ludvík Krokvicar. W ich czasach gotycki zamek został przekształcony na renesansową rezydencję. Krokvicarowie utracili ją jednak niebawem, z powodu udziału w antyhabsburskim powstaniu z lat 1618-1620. Kolejni właściciele Písečné przez resztę XVII i większość XVIII wieku często się zmieniali. Sytuacja majątkowa ustabilizowała się dopiero w 1768 roku, kiedy to majątek nabyli Collatowie, posiadający zamek aż do XX wieku.
Architektura
Gotycki zamek usytuowano w południowo – wschodniej części wsi, w pobliżu zachodniego brzegu rzeki Dyji i wpadającego do niej od północy strumienia. W początku XV wieku składał się on z czworobocznego, zbliżonego do kwadratu obwodu murów o wymiarach około 34 x 28 metrów. Główny budynek mieszkalny zajmował północną część dziedzińca i poprzedzony był dwoma narożnymi, usytuowanymi pod skosem wieżyczkami czy też ryzalitami. Narożnik zachodni obwodu murów wzmacniała czworoboczna wieża z podsklepionym pomieszczeniem w przyziemiu. Na poziomie piętra dwuramienny portal łączył wieżę z gankiem straży w koronie sąsiedniego muru obronnego. Całość otoczona była fosą, wypełnioną wodami rzeki Dyji.
Gotycki budynek mieszkalny wewnątrz przyziemia miał typowy dla okresu średniowiecza trójprzestrzenny podział, na podłużną środkową sień z wejściem od strony dziedzińca i dwa większe pomieszczenia boczne. W południowy narożnik sieni wkomponowano cylindryczną klatkę schodową, zapewniającą komunikację pionową z piętrem. W najwcześniejszym etapie budowy zamku osadzono również sklepienie kolebkowe w północnym narożniku pomieszczenia. Komnaty na piętrze przykryte były drewnianymi, płaskimi stropami. Niewykluczone, że najwyższe piętro budynku pierwotnie było w całości konstrukcji drewnianej lub szachulcowej.
W drugiej połowie XVI wieku zbudowane zostało skrzydło zachodnie, przez które poprowadzono nowy przejazd bramny, flankowany przez wieżę główną i jeden z ryzalitów gotyckiego budynku mieszkalnego. W kolejnym etapie przebudowy wzniesiono nowy obszerny budynek na stronie południowej i przylegającą do niego okrągłą wieżę w narożniku. Przekształcono również dziedziniec, który wypełniły renesansowe krużganki.
Stan obecny
Zamek zachował się do dnia dzisiejszego w formie otrzymanej na skutek nowożytnych przekształceń, z paroma pierwotnymi detalami architektonicznymi (np. sklepienie w przyziemiu wieży i w budynku północnym). W ostatnich latach został on poddany gruntownej renowacji. Niestety w 1929 roku po północnej stronie gotyckiego skrzydła przystawiono browar, którego komin do dziś szpeci zabudowę rezydencji.
powrót do indeksu alfabetycznego
bibliografia:
Anderle J., Brych V., Chotěbor P., Durdík T., Fišera Z., Procházka Z., Rykl M., Slavík J., Svoboda L., Úlovec J., Encyklopedie českých tvrzí, t. 2, Praha 2000.
Hrady, zámky a tvrze v Čechách, na Moravě a ve Slezsku. Jižní Morava, t. I, red. Z.Fiala, Praha 1981.
Plaček M., Hrady a zámky na Moravě a ve Slezsku, Praha 1999.
Plaček M., Ilustrovaná encyklopedie moravských hradů, hrádků a tvrzí, Praha 2001.