Oponešice – wieża mieszkalna

Historia

   Jako pierwszy z Oponešic pisał się w 1351 roku niejaki Vilém, a od 1360 roku Nevhlas, który używał również przydomków z Polic i Lesonic. Z tego powodu początki wieży wydatowano na drugą połowę XIV wieku, choć pierwsza bezpośrednia wzmianka źródłowa o niej odnotowana została dopiero z 1496 roku. Wówczas to jej właścicielem był Jan Oponešic, dzierżący okoliczne dobra wespół z Havlem z Batelova i jego synami. W 1511 roku majątek został sprzedany Bohušowi z Čechtína, który zajmował wieżę do 1542 roku. Później zaczęła ona z wolna podupadać i ostatecznie została przekształcona w spichlerz.

Architektura

   Wieżę usytuowano na wydłużonym, owalnym w planie pagórku o wymiarach około 30 x 22 metry, który łagodnie opadał po stronie południowej, na zachodzie został ograniczony uciętym stokiem, a od północy i wschodu zabezpieczony rowem, który pierwotnie mógł otaczać założenie także na pozostałych kierunkach. Fosa ta miała około 20 metrów szerokości i głębokość sięgającą co najmniej 3,5 metra. Poprzedzał ją ziemny wał, zapewne w koronie zwieńczony dodatkowymi obwarowaniami konstrukcji drewnianej.
   Wieża została wzniesiona z łamanego kamienia, na planie czworoboku o wymiarach podstawy 8,2 x 11,4 metra, z murami grubymi na 1,5 metra. Ponad gospodarczym przyziemiem posiadała jeszcze przynajmniej dwa piętra nadziemne o charakterze mieszkalno – reprezentacyjnym. Kondygnacje rozdzielono drewnianymi, płaskimi stropami, osadzonymi w otworach ścian. Pierwotne okna zapewne były niewielkich rozmiarów, rozglifione do wnętrza. Wejście znajdowało się na poziomie gruntu.

Stan obecny

   Wieża zachowała się do czasów współczesnych, przy czym pierwotne kamienne mury sięgają części drugiego piętra. Niestety w wyniku nowożytnych przekształceń zmieniona została większość otworów okiennych i wnętrza. Pierwotny wykrój okien zachował się jedynie w dwóch miejscach w przyziemiu oraz w portalu wejściowym, także umieszczonym na dolnej kondygnacji. Obecnie zaniedbany stan wieży jest wynikiem wieloletnich braków remontów. Z ziemnego wału przetrwał jedynie fragment wschodni, z umieszczoną wewnątrz piwnicą.

pokaż zabytek na mapie

powrót do indeksu alfabetycznego

bibliografia:
Hrady, zámky a tvrze v Čechách, na Moravě a ve Slezsku. Jižní Morava, t. I, red. Z.Fiala, Praha 1981.

Plaček M., Ilustrovaná encyklopedie moravských hradů, hrádků a tvrzí, Praha 2001.