Nový Světlov – zamek

Historia

   Zamek Nový Světlov został wzniesiony około 1481 roku z inicjatywy Zbynka i Ctibora z Landštejna, z powodu zniszczenia w czasie wojny czesko – węgierskiej starego zamku Světlov. W 1517 roku od panów z Landštejnu zamek odkupił Burian, ostatni męski potomek rodu z Vlčnova. W pierwszej połowie XVI wieku rozbudowę Novego Světlova przeprowadziła Kateřina z Vlčnova. Prace te zakończono prawdopodobnie około 1555 roku, a już od 1563 roku nowym właścicielem zamku zostali Tetourowie z Tetova. Do końca XVI stulecia prowadzili oni przebudowy renesansowe nad zabudową mieszkalną Světlova. W 1605 roku zamek oparł się atakowi antyhabsburskich powstańców Stefana Bocskaya, lecz mimo tego nowy właściciel, František Serenyi, po 1614 roku postanowił wzmocnić obwarowania nowożytnymi fortyfikacjami bastionowymi. Doskonale sprawdziły się one pod koniec wojny trzydziestoletniej, gdy dwukrotnie – w 1645 i 1646 roku, odparto atak wojsk szwedzkich, a następnie w 1663 roku, kiedy to obroniono się przed najazdem turecko – tatarskim. Po raz ostatni warownia dała odpór węgierskim kurucom w latach 1703 – 1709. Rodzina Serenyi dzierżyła Nový Světlov do 1803 roku. Kolejną właścicielką była Zofia Haugvic, a od 1835 roku Henrietta Larisch-Mönnich.  Z jej inicjatywy w latach 1846-1856 gotycko-renesansowy zamek został całkowicie przebudowany w neogotycki pałac. W 1948 roku Nový Světlov został przejęty przez państwo, ale w latach 90-tych XX wieku powrócił w ręce prywatne.

Architektura

   Zamek usytuowano na wzgórzu górującym nad zbiegiem rzeki Olšavy i Kamenki koło miejscowości Bojkovice. Otrzymał on w planie formę półokręgu o wymiarach 42×60 metrów z prostym bokiem ustawionym nad przepaścią po stronie zachodniej, a półkolem murów obronnych o grubości 2 metrów zwróconym w kierunku płaskiego terenu i drogi dojazdowej. Stronę tą zabezpieczono dodatkowo przekopem i ziemnym wałem.
   Zamek jako budowla późnogotycka nie posiadał wieży o funkcji bergfriedu. Najstarszym budynkiem mieszkalnym był prostokątny, trzypiętrowy i trójprzestrzenny pałac, który dzielił dziedziniec na większą część północną i mniejszą południową. Około połowy XVI wieku ukończono budowę drugiego skrzydła, które przystawiono prostopadle do starszego po stronie zachodniej. Budynek ten posiadał w przyziemiu pięć sklepionych pomieszczeń usytuowanych w jednym trakcie. W tym czasie wzniesiono również czworoboczną wieżę bramną po stronie południowej. W drugiej połowie XVI wieku zrównano wysokość obu budynków mieszkalnych, które zostały zwieńczone drewnianą nadbudową z galerią komunikacyjną.

Stan obecny

   Zamek zachował się do czasów współczesnych, lecz niestety w wyniku XIX-wiecznej gruntownej przebudowy całkowicie zatracił gotyckie i renesansowe cechy stylistyczne. O pierwotnym wyglądzie świadczyć może jedynie ogólny układ budowli i poszczególne jej elementy jak np. czworoboczna wieża bramna, czy dawne budynki mieszkalne, obecnie utrzymane całkowicie w stylistyce neogotyku i wtopione w zabudowę nowożytną. Dziś pałac znajduje się w rękach prywatnych, funkcjonuje w nim hotel, restauracja i centrum konferencyjne.

pokaż zabytek na mapie

powrót do indeksu alfabetycznego

bibliografia:
Hrady zamky a tvrze v Cechach na Morave a ve Slezsku, red. Fiala Z., Jizni Morava t.I, Praha 1989.
Plaček M., Ilustrovaná encyklopedie moravských hradů, hrádků a tvrzí, Praha 2001.