Nístějka – zamek

Historia

   Zamek, stojący przy starym szlaku prowadzącym przez dolinę Izery, prawdopodobnie został zbudowany w pierwszej połowie XIV wieku. Najstarsza pisemna wzmianka o nim pochodzi z 1369 roku, kiedy to dzierżył go Jindřich z Valdštejna. Na przełomie wieków w posiadanie zamku przeszli Vartemberkowie. Od 1422 roku właścicielem był Vaněk (Václav) z Jenštejna, a po nim Mikuláš Nístějka z Jenštejna, który zmarł w 1459 roku. Dzięki badaniom archeologicznym wiadomo, iż koniec zamku nastąpił w drugiej połowie XV wieku w wyniku pożaru. Potwierdzeniem tego jest pisemna informacja z 1519 roku opisująca Nístějke jako opuszczoną ruinę.

Architektura

   Zamek  usytuowano na wysokiej, podłużnej grani, dominującej nad doliną rzeki Izery i potokiem Vysockim. Strome zbocza zapewniały mu całkowite bezpieczeństwo od strony północnej, południowej i wschodniej, ale od północnego-zachodu konieczne było zabezpieczenie drogi dojazdowej przekopem. Dodatkową ochronę bramy zapewniała cylindryczna wieża. Nie była ona powiązana z murami obwodowymi i zapewne pełniła funkcję typowego bergfriedu. Wokół niej znajdowała się najobszerniejsza część zamku, która stopniowo zwężała się w kierunku południowo – wschodnim, ku skalnemu cyplowi. Usytuowane za wieżą jamy i wyciosane w skałach otwory, świadczą o istnieniu tam zabudowy drewnianej.
   W najbezpieczniejszym miejscu, w południowo – wschodniej części zamku usytuowano zabudowę mieszkalną. Było to ciekawe, dwu lub trzykondygnacyjne założenie, poprzedzone stojącą na zachodniej, osobnej skale czworoboczną wieżą lub budynkiem.  Komunikacja między obydwoma konstrukcjami odbywać mogła się jedynie za pomocą mostu lub drewnianej kładki. Główny budynek mieszkalny prawdopodobnie miał w planie kształt prostokąta, wzmocnionego od strony skarpy dwoma przyporami. Wewnątrz na poziomie przyziemia znajdowały się dwa pomieszczenia z płaskimi, drewnianymi stropami. Górne kondygnacje zapewne nie były już dzielone, ale ich ogrzewanie zapewniał kaflowy piec. Przed pałacem znajdował się mały, wieloboczny dziedziniec z którego szyja wiodła do pomieszczenia w przyziemiu (sutereny). Umieszczony był także na nim zbiornik na wodę lub pszenicę.

Stan obecny

   Do czasów współczesnych przetrwały jedynie niewielkie relikty murów, spośród których najbardziej wyróżnia się dolna część cylindrycznej wieży. Wstęp na teren ruin jest wolny. Prowadzi do nich żółty szlak turystyczny z miejscowości Hradsko.

pokaż zabytek na mapie

powrót do indeksu alfabetycznego

bibliografia:
Durdík T., Ilustrovaná encyklopedie českých hradů, Praha 2009.

Hrady zamky a tvrze v Cechach na Morave a ve Slezsku, red. Fiala Z., Severni Cechy t.III, Praha 1989.