Historia
Zamek Neuhaus, zwany mało oryginalnie Nowym Zamkiem (cze. Nový Hrad), został zbudowany krótko po 1368 roku przez margrabiego morawskiego Jana Henryka. Powodem jego powstania była chęć kontroli ważnej drogi z Moraw do Austrii, w pobliżu przeprawy przez rzekę Dyję w Mušovie. Miał on także służyć jako przeciwwaga dla rosnącej potęgi rodu Lichtenštejnów (w rękach których były między innymi zamki Mikulov i Děvičky). Cel ten jednak nie został spełniony, gdyż już w 1380 roku zadłużony margrabia Jošt sprzedał Neuhaus Lichtenštejnom, którzy całkowicie zdominowali okoliczne ziemie. W 1411 roku z ich ramienia zamkiem zarządzał burgrabia Oldřich Střelec. Niedługo później, podczas wojen z pierwszej połowy XV wieku, być może w trakcie kampanii husytów do Austrii w 1426 roku, zamek został zniszczony. Po tym wydarzeniu, jako że Lichtenštejnowie posiadali w okolicy liczne inne siedziby, Neuhaus nie został odbudowany.
Architektura
Zamek Neuhaus wzniesiono na wysokiej i bardzo stromej skale zwanej Velká Martinka, uformowanej przez naturę na zachodnim zboczu większego wzgórza Obora. Ponieważ prawie pionowa ściana i strome stoki chroniły zamek od północy, zachodu i częściowo od południowej strony, dostęp do zabudowań możliwy był tylko od północnego – wschodu, z terenu grzbietu na skraju wzniesienia, opadającego w stronę doliny rzeki Dyji.
Na północno – wschodnim podejściu do zamku znajdowała się naturalna skalna szczelina, zmodyfikowana przez budowniczych zamku do roli suchej fosy. Zabezpieczała ona wjazd na trapezowaty w planie pagórek o wymiarach 22 x 10-17 metrów, na którym ulokowano niewielkie przedzamcze, czy też raczej wysunięte w przedpole zewnętrzne obwarowania, jako że nie były one przejezdne w drodze do rdzenia zamku. Ich główną rolą mogła być kontrola drogi dojazdowej do rdzenia zamku, prawdopodobnie poprowadzonej południowym zboczem grzbietu.
Bramę zabezpieczono 18 metrowej szerokości przekopem, utworzonym pomiędzy zamkiem górnym a podzamczem. Za nią rozciągał się wąski i długi na około 70 metrów grzbiet o formie zbliżonej do półksiężyca. W jego najwyższej części, tuż za bramą wzniesiono czworoboczną wieżę. Główny budynek mieszkalny usytuowano po stronie północno – zachodniej, w najbezpieczniejszej i najdalszej części dziedzińca o wymiarach około 30 x 5 metrów.
Stan obecny
Zamek nie zachował się do czasów współczesnych. Na efektownych skalnych formacjach przetrwały jedynie niewielkie, wkomponowane w podłoże fragmenty kamiennych murów. Dojść do nich można ze wsi Horní Věstonice, albo wykorzystując czerwony szlaku turystyczny, przebiegający przez ruiny zamku Děvičky na północnym – wschodzie i Sirotčí Hrádek na południu.
powrót do indeksu alfabetycznego
bibliografia:
Hrady, zámky a tvrze v Čechách, na Moravě a ve Slezsku. Jižní Morava, t. I, red. Z.Fiala, Praha 1981.
Plaček M., Hrady a zámky na Moravě a ve Slezsku, Praha 1999.
Plaček M., Ilustrovaná encyklopedie moravských hradů, hrádků a tvrzí, Praha 2001.