Nejdek – zamek

Historia

   Zamek Nejdek prawdopodobnie został założony pod koniec XIII lub ewentualnie na początku XIV wieku, jako niewielkie strażnicze założenie. Pierwszym udokumentowanym właścicielem był Konrad Plick z Plikenštejnu w latach 1300–1341. Jego syn Petr otrzymał Nejdek od Jana Luksemburskiego wraz z dwiema pobliskimi wioskami jako królewskie lenno, które kolejni potomkowie dzierżyli do 1410 roku. Kolejni właściciele zmieniali się dość często, aż w 1446 roku zamek kupiła rodzina Šlików. W 1602 roku Štěpán Šlik sprzedał Nejdek Bedřichovi Colonovi z Felsu. Rodzina protestanckich Colonnów w czasie wojny trzydziestoletniej musiała się wyprowadzić, a zamek nabył wówczas Heřman Černín z Chudenic. W okresie tym Nejdek nie był już zamieszkiwany, być może został zniszczony w trakcie wojny lub po prostu opuszczony na rzecz wygodniejszych renesansowych rezydencji. W połowie XVII wieku został w większości rozebrany, zachowano jedynie tzw. Czarną Wieżę, później przekształconą w dzwonnicę. W 1831 roku została ona obniżona i wyposażona w obecny dach.

Architektura

   Zamek wzniesiono na granitowym skalnym cyplu, ponad zakolem rzeki Rolavy. Dostępny był jedynie przez wąską szyję od południa, którą zabezpieczały dwa przekopy. Za nimi wzniesiono czworoboczną wieżę zwaną Czarną oraz bezpośrednio przy niej, wzniesiony z dużych kwadr, poprzeczny mur z widocznym do dzisiaj otworem strzelczym. Obok niego prawdopodobnie pierwotnie znajdowały się zabudowania mieszkalne zamku.
   Wieża ma nieregularny plan o kształcie trapezu i została wzniesiona w kilku etapach. W pierwszej fazie zbudowano ją do wysokości dzisiejszego drugiego piętra (wówczas trzeciego), na wysokości którego znajdował się pierwotny otwór wejściowy. Na poziomie pierwszego piętra umieszczono jedynie otwór strzelczy, a w przyziemiu w grubości muru umieszczono niszę. Wieża była w nieznanym okresie uszkodzona, a następnie naprawiona w XV wieku i zaopatrzona w dodatkowe otwory. Na początku XVI wieku została wyposażona w kolejne piętro, ponad którym na konsolach znajdowała się niezachowana do dzisiaj górna część.

Stan obecny

   Do dnia dzisiejszego zachowała się tzw. Czarna Wieża oraz niewielkie relikty murów w jej pobliżu. Wieża jest obecnie niższa o jedną kondygnację w stosunku do stanu z XVI wieku, część jej otworów została także przekształcona w czasach gdy funkcjonowała jako dzwonnica. Prawdopodobnie nie ma możliwości wejścia do jej wnętrza.

pokaż zabytek na mapie

powrót do indeksu alfabetycznego

bibliografia:
Durdík T., Ilustrovaná encyklopedie českých hradů, Praha 2009.

Hrady zamky a tvrze v Cechach na Morave a ve Slezsku, red. Fiala Z., Zapadni Cechi t.IV, Praha 1989.
Strona internetowa hrady.dejiny.cz, Nejdek.