Mrač – zamek

Historia

   Pierwsza wzmianka zawierająca nazwę Mrač pochodzi z 1318 roku, kiedy to w źródłach pisanych pojawił się Zdislav z Mrača. Jego siedzibą prawdopodobnie było jednak starsze założenie, położone około 100 metrów na wschód od późniejszego zamku, który ufundowano około połowy XIV wieku, kiedy Mrač przeszedł w posiadanie rodu Benešoviców. Pierwszym właścicielem był Beneš z Lopřetic, w 1410 Oldřich z Mrača, a w 1438 roku zamek dzierżył Beneš z Dubé i z Mrača. Jego potomkowie przebywali tu do pierwszej połowy XVI wieku. W 1540 roku Mrač kupił Jaroslav z Šelmberka, który mieszkał na zamku do śmierci w 1597 roku. W jego czasach zamek został przebudowany, a w okolicy zbudowano renesansowy pałac. Podczas wojny trzydziestoletniej zamek został opuszczony. Pod koniec XVII wieku przebudowano go na spichlerz, a w XIX stuleciu  na budynek mieszkalny pracowników kamieniołomu.

Architektura

   Pod budowę niewielkiego zamku wybrano skaliste wzniesienie górujące nad pobliskim strumieniem. Cypel wzgórza został odcięty od reszty terenu suchą fosą i ziemnym wałem, który otoczył całe założenie. Mur obronny otoczył teren o kształcie nieregularnego wieloboku, zbliżonego do prostokąta. Bramę wjazdową usytuowano po stronie wschodniej, natomiast budynek mieszkalny na przeciwko niej, w najbezpieczniejszym miejscu dziedzińca. Otrzymał on formę pięcioboku o długości 33 metrów i szerokości 10 metrów z uciętym narożnikiem północno – zachodnim. Posiadał trzy kondygnacje z których gospodarcze przyziemie dostępne było bezpośrednio z poziomu dziedzińca. Po drewnianych schodach i ganku wejść można było na piętro, natomiast wewnętrznymi schodami na drugie piętro i poddasze. Pierwotnie budynek był oświetlany tylko od strony dziedzińca i jednym oknem na drugim piętrze od południa. Piętra służyły celom mieszkalnym i reprezentacyjnym, a wszystkich ich pomieszczenia zwieńczone były płaskimi, drewnianymi stropami. Z poziomu drugiego piętra można było przejść na chodnik obronny w koronie murów.

Stan obecny

   Do czasów współczesnych przetrwał zarówno prawie cały obwód murów, jak i budynek mieszkalny. Ten ostatni z powodu przekształceń nowożytnych i wykorzystywania go na cele gospodarcze zatracił nieco pierwotną formę, co widoczne jest zwłaszcza w poprzebijanych, licznych dużych oknach. Na dziedzińcu znajdują się niestety również współczesne przybudówki i niskie zabudowania.

pokaż zabytek na mapie

powrót do indeksu alfabetycznego

bibliografia:
Durdík T., Ilustrovaná encyklopedie českých hradů, Dodatky 2, Praha 2005.

Strona internetowa hrady.cz, tvrz Mrač.
Strona internetowa turistika.cz, Tvrz Mrač.