Milštejn – zamek

Historia

   Zamek Milštejn został zbudowany na przełomie XIII i XIV wieku na granicznych terenach Czech i Łużyc, przy ważnym szlaku handlowym z Żytawy do Cvikova, Czeskiej Lipy i dalej w kierunku Pragi. Skłania to do przypuszczeń, iż jego głównym zadaniem było zapewnienie bezpieczeństwa kupcom oraz kolonistom penetrującym te słabo jeszcze wówczas zaludnione tereny. Pierwsza pisemna wzmianka o zamku pochodzi z 1343 roku w związku z łupieżczym napadem na Miśń w okolicach Żytawy i Oybina. Następnie w księgach arcybiskupstwa praskiego z lat 1362-1379 jako właściciel majątku Milštejn pojawił się Jindřich Berka z Dubé. Pod koniec XIV wieku zamek przeszedł w ręce jego czterech synów, z których w 1404 roku Milštejn przejął Hynek Berka z Dubé.
   W okresie wojen husyckich zamek był w posiadaniu Jaroslava i od 1429 roku wspólnie z nim władającego warownią jego brata Jindřicha Berka z Dubé. Położenie Milštejna blisko granicy łużyckiej pozwalało im przekazywać informacje o ruchach wojsk husyckich do Związku Sześciu Miast. Pomimo przyjaznych stosunków z Łużyczanami Milštejn szczęśliwie uniknął zniszczeń w trakcie husyckich kampanii. Zajęty został tymczasowo dopiero w 1456 roku w trakcie konfliktu rodu Vartenberków z Łużyczanami.
   W 1454 roku Jindřich Berka nabył od króla Władysława miasto Lipa i połączył jego majątek z Milštejnem. W 1502 roku dodatkowo do Milštejna przyłączono majątek Zákupy, co spowodowało spadek znaczenia zamku i jego stopniowe popadanie w ruinę. Do końca XVI wieku został on całkowicie opuszczony. W XVII i XVIII wieku został rozebrany na materiał budowlany, a częściowo samoistnie się zawalił.

Architektura

   Kształt zamku wyznaczyły trzy skalne formacje rozciągnięte na linii północny – wschód, południowy – zachód. Wolne przestrzenie i szczeliny pomiędzy nimi zostały wypełnione murem obronnym o grubości około 2 metrów, tworząc dwa główne obszary: zachodnie podzamcze i wyżej usytuowany dziedziniec z wieżą i zbiornikiem na wodę. Główna cylindryczna wieża znajdowała się najprawdopodobniej na południowo-zachodnim skraju zamku. Podobno miała około 40 metrów wysokości i przy dobrej pogodzie można ją było zobaczyć ze wzgórz pod Pragą. Druga mniejsza wieża była usytuowana prawdopodobnie gdzieś po północnej stronie, ale z pewnością nie stała na szczycie masywu skalnego. Nie zachowały się żadne pozostałości innych budynków mieszkalnych, czy też gospodarczych, dlatego musiały one być zbudowane z materiałów nietrwałych: drewna i gliny. Dwie bramy umożliwiały dostęp do zamku z północnego zachodu.

Stan obecny

   Obecnie na terenie zamku podziwiać można imponujące skalne formacje z wkomponowanymi między mini niewielkimi reliktami murów. Do ruin można się dostać między innymi czerwonym szlakiem turystycznym, zaczynającym się w miejscowości Svor. W pobliżu zamku zobaczyć można również trzy większe jaskinie z których największa jest jaskinia Kovárna, długa na 45 metrów.

pokaż zabytek na mapie

powrót do indeksu alfabetycznego

bibliografia:
Hrady zamky a tvrze v Cechach na Morave a ve Slezsku, red. Fiala Z., Severni Cechy t.III, Praha 1989.
Strona internetowa luzicke-hory.cz, Milštejn.