Milevsko – kościół św Idziego

Historia

   Kościół św. Idziego w Milevsku został zbudowany w latach 80-tych XII wieku z inicjatywy Jerzego z Milevska z rodu Vitkovców, fundatora pobliskiego klasztoru norbertanów. Wkrótce, po pożarze z 1191 roku został rozbudowany. Odbudowę w trakcie której wzniesiono zachodni westwerk zakończono przed rokiem 1201, kiedy to konsekrowany został ołtarz główny. Od tamtego czasu budowla służyła za świątynię parafialną dla mieszkańców Milevska.
   Około roku 1400 kościół został ponownie, tym razem gruntownie, przebudowany w stylu gotyckim. Zburzono wówczas znaczną część pierwotnego romańskiego kościoła wznosząc nowy korpus, prezbiterium i zakrystię. Prace ukończono już po wojnach husyckich, na co wskazują badania dendrochronologiczne drewna z więźby dachowej. Kolejne przekształcenia, zwłaszcza wnętrza kościoła, nastąpiły w okresie renesansu w 1573 roku i później w okresie baroku. W 1883 roku przeprowadzono regotyzację budowli.

Architektura

   Pierwotny romański kościół składał się z prostokątnej w planie nawy o wymiarach 19,7 x 9 metrów. Fasadę zachodnią stanowiła czworoboczna wieża z emporą na pierwszym piętrze. Wejście do niej prowadziło po schodach i korytarzem ukrytymi w grubości północnego muru. Podpierana była dwoma masywnymi filarami, cylindrycznymi u dołu, wyżej czworobocznymi. W okresie romańskim kościół został powiększony także po wschodniej stronie. Pierwotne kwadratowe prezbiterium zostało wówczas zburzone, a nowy duży chór na planie kwadratu z masywną apsydą (szerszy niż istniejąca nawa) został przystawiony do strony wschodniej.
   Gotycki korpus kościoła został przystawiony od południowego wschodu do starszej budowli z której zachowano mur północy, krótki fragment południowego i zachodni westwerk. Zaplanowano go jako budowlę dwunawową na planie prostokąta z węższym, podłużnym prezbiterium o trójbocznym zamknięciu od strony wschodniej i czworoboczną zakrystią przystawioną do chóru od północy. Zewnętrze elewacje wzmocniono wysokimi, sięgającymi dachów przyporami, pomiędzy którymi od południa i wschodu umieszczono duże, ostrołukowe okna z maswerkami. Wewnątrz prezbiterium zwieńczono sklepieniem gwiaździstym, jednym z najstarszych na terenie Czech.

pokaż zabytek na mapie

powrót do indeksu alfabetycznego

bibliografia:
Umělecné památky Čech, Moravy a Slezska, red. Poche E., t. I-IV, Praha 1977-1982.
Tomaszewski A., Romańskie kościoły z emporami zachodnimi na obszarze Polski, Czech i Węgier, Wrocław 1974.
Strona internetowa kralovskedilo.ktf.cuni.cz, Milevsko – Kostel sv. Jiljí a premonstrátský klášter.