Litovel – kaplica św Jerzego

Historia

   Kaplica św. Jerzego została zbudowana nieopodal kościoła parafialnego św. Marka, plebani, cmentarza i murów miejskich w 1484 roku, z fundacji Karla starszego z Vlašimia. Pewne inspiracje do jej budowy mogły zostać zaczerpnięte z Wielkiej Sali ratusza miejskiego we Wrocławiu. Wiadomo, iż siostrzeniec Karla, Václav z Boskovic uczestniczył w rozmowach dyplomatycznych w 1474 roku między Maciejem Korwinem, Władysławem Jagiellończykiem i Kazimierzem IV Jagiellończykiem, które odbyły się we Wrocławiu. Budowlę tą najprawdopodobniej poprzedzała starsza kaplica cmentarna, której relikty odkryte zostały w trakcie prac archeologicznych.
   Pierwsza wzmianka o świątyni św. Jerzego pojawiła się w 1497 roku w miejskiej księdze, a rok wcześniej przy kaplicy założono bractwo literackie, którego statut założycielski  zachował się do dnia dzisiejszego. Pod koniec XVI wieku wewnątrz wzniesiono emporę, a w XIX stuleciu zmodyfikowano maswerki w niektórych oknach. Gruntowną renowację kaplicy przeprowadzono po powodzi w 1997 roku, a następnie w latach 2009-2011 odrestaurowano polichromie ścienne.

Architektura

   Kaplica jest budowlą orientowaną względem stron świata, jednonawową z trójbocznym zamknięciem od strony wschodniej. Wejście do budynku prowadzi od strony północnej poprzez siodłowy portal z ostrołukowym tympanonem na którym wyrzeźbiono ukrzyżowanego Chrystusa oraz drugim ostrołukowym portalem w fasadzie zachodniej. Kaplica jest oświetlona sześcioma oknami o różnych rozmiarach, wszystkich jednak ostrołukowych, rozglifionych i z bogatymi maswerkami.
   Wnętrze zostało zwieńczone sklepieniem gwiaździstym, którego żebra zostały ozdobione szeregiem zworników o kształcie tarcz herbowych. Są to emblematy rodzin szlacheckich: panów z Boskovic, Kostków z Postupic, herby miast Brna i Litovela, herby  Śląska i Dolnych Łużyc, godło króla Macieja Korwina, ku któremu skłaniał się fundator kaplicy, oraz szereg postaci świętych i aniołów. W trakcie prac renowacyjnych na ścianie kaplicy odkryto malowidło z 1485 roku, przedstawiające św. Jerzego na koniu walczącego ze smokiem, klęczącą księżniczkę i zamek w tle.

pokaż zabytek na mapie

powrót do indeksu alfabetycznego

bibliografia:
Lipenská K., Kaple sv. Jiří v Litovli: forma, výzdoba a funkce, Magisterská diplomová práce, 2015.
Strona internetowa wikipedia.org, Kaple svatého Jiří (Litovel).