Levý Hradec – kościół św Klemensa

Historia

   Pierwotnie na miejscu kościoła św. Klemensa zbudowana została rotunda, jedna z najstarszych budowli murowanych na terenie Czech. Ufundować ją miał na terenie grodu w 884 roku Borzywoj I, czeski książę z dynastii Przemyślidów. O dużym znaczeniu Levego Hradca świadczy fakt, iż właśnie w nim w 982 roku wyświęcony został na drugiego praskiego biskupa św. Wojciech. Dokładna data powstania rotundy jest tylko hipotetyczna, możliwe jest bowiem, iż jej powstanie mogło być późniejsze i nastąpić nawet w XI wieku.
   W 1041 roku cesarz Henryk III zdobył i spalił gród, którego obwarowania nie zostały odbudowane, choć rotundę naprawiono w drugiej połowie XI wieku. W XIII wieku do rotundy dostawiono gotyckie prezbiterium, ozdobione wewnątrz w XVI stuleciu ściennymi polichromiami. W 1656 roku została zbudowana dzwonnica, a w 1684 roku zburzono rotundę, zastępując ją barokową nawą.

Architektura

   Rotundę wzniesiono na planie koła o średnicy 4,65 metra z półkolistą apsydą od strony wschodniej. W północnej części apsydy w murze fundamentu znaleziono piaskowcowy kamień o żółtawobrązowej barwie, z przodu którego wyryto znak krzyża łacińskiego. Była to niewątpliwie część oryginalnego muru, co wskazywałoby na wyjątkowe odkrycie w postaci odnalezienie kamienia węgielnego budynku.
  
W XIII wieku do apsydy dobudowano gotyckie, trójbocznie zamknięte prezbiterium. Pierwotnie jego wnętrze oświetlane było wąskimi oknami szczelinowymi i większymi ostrołukowymi. Zwieńczono go jednym polem sklepienia krzyżowo – żebrowego, które wraz ze ścianami udekorowano w XVI wieku polichromiami.

pokaż zabytek na mapie

powrót do indeksu alfabetycznego

bibliografia:
Umělecné památky Čech, Moravy a Slezska, red. Poche E., t. I-IV, Praha 1977-1982.
Strona internetowa kralovskedilo.ktf.cuni.cz, Levý Hradec – hradiště, Hradiště s kostele sv. Klimenta.

Strona internetowa wikipedia.org, Kostel svatého Klementa (Levý Hradec).