Krchleby – zamek Lacembok

Historia

   Za fundatora zamku często uznaje się królewskiego urzędnika Vitla ze Staňkova z drugiej połowy XIII wieku, jednak wyniki badań archeologicznych wskazują raczej na jego powstanie w drugiej połowie XIV stulecia, za rządów króla Wacława IV. Z 1373 roku pochodzi pisemna wzmianka o zamku, nazwanym wówczas Hrádek i należącym do niejakiego Bohuchvala. Jego potomkowie posiadali Krchleby do XV stulecia. Informacja z 1521 roku wskazuje, iż wówczas był już od dłuższego czasu opuszczony. Według badań archeologicznych zamek został zniszczony przez pożar w pierwszej połowie XV wieku. Zniszczenie nastąpić mogło w 1422 lub 1431 roku podczas oblężenia Horšovskiego Týnu przez husytów.

Architektura

   Zamek wzniesiono na szczycie wzgórza oddzielonego suchą fosą od usytuowanego na południu podzamcza. Obronność zamku wzmacniały dwa stawy: Górny i Dolny, przylegające do zamku od strony zachodniej. Podzamcze było otoczone murem obwodowym, przekopem i ziemnym wałem. Nie znaleziono na nim śladów murowanej zabudowy. Prawdopodobnie cała została wzniesiona z materiałów nietrwałych. Obwarowania podzamcza wzniesiono z kamienia,  lecz nie spajanego zaprawą. Brama na teren górnej części warowni zapewne usytuowana była po stronie wschodniej i prowadziła przez południowe międzymurze przed osiągnięciem wjazdu na główny dziedziniec. Co ciekawe w takim wypadku podzamcze i zamek górny nie byłyby ze sobą bezpośrednio połączone.
   Ciężko zrekonstruować pierwotną zabudowę rdzenia zamku. Przyjmuje się, iż składała się ona z głównego domu mieszkalnego, prawdopodobnie o wieżowym charakterze o wymiarach 10,5 x 15,5 metra (donżon) oraz mniejszej wieży przy jego południowo-zachodnim narożniku, która najwidoczniej chroniła bramę wejściową (w tamtym miejscu odkryto fragment muru o  3 metrowej grubości i zaokrąglonym narożniku). Na wyższych poziomach wieży mógł znajdować się pomost łączący obie budowle. Po zachodniej stronie dziedzińca stał mniejszy, prostokątny w planie budynek ogrzewany piecem kaflowym. Ponieważ zamek stał na skale, nie miał własnej studni, a jedynie głęboki, umieszczony w parchamie zbiornik na wodę deszczową. Obok niego znajdował się wykuty w kamieniu korytarz, umożliwiający dojście do jego dna. Korytarz ten prawdopodobnie dał początek tradycji, że z zamku prowadziło podziemne przejście do twierdzy Hlohov, odległej o niecałe 4 kilometry.

Stan obecny

   Z zamku zachowały się jedynie niewielkie relikty, na teren których wstęp jest wolny. Prowadzi do nich żółta trasa turystyczna ze wsi Krchleby.

pokaż zabytek na mapie

powrót do indeksu alfabetycznego

bibliografia:
Durdík T., Ilustrovaná encyklopedie českých hradů, Praha 2009.
Durdík T., Ilustrovaná encyklopedie českých hradů, Dodatky, Praha 2002.

Hrady zamky a tvrze v Cechach na Morave a ve Slezsku, red. Fiala Z., Zapadni Cechi t.IV, Praha 1989.
Strona internetowa hrady.cz, hrad Lacembok.