Kutná Hora – kościół św Jakuba Starszego

Historia

   Kościół zaczęto budować w latach trzydziestych XIV wieku w okresie dobrobytu miasta, spowodowanego zwiększonym wydobyciem bogatych złóż kruszców. Początkowo nosił on wezwanie Marii Panny, był też pod silnym wpływem pobliskiego sedleckiego klasztoru cystersów. W 1356 roku zasklepiono prezbiterium, dzięki czemu mogła się odbyć pierwsza msza, jednak dalsze prace trwały aż do 1420 roku. Dziesięć lat wcześniej ustanowiono dla kościoła osobną parafię, a już w 1424 roku przejęli ją kapłani husyccy (utrakwistyczni), którzy zarządzali świątynią do końca wojny trzydziestoletniej. W tym czasie kościół został poświęcony św. Jakubowi.
   W kolejnych wiekach budynek był wielokrotnie remontowany i częściowo odbudowywany. W 1650 roku naprawy wymagał dach, a w 1698 roku północna wieża. Ponownie wymagała ona renowacji w 1740 roku, gdyż została poważnie uszkodzona przez burzę. W latach osiemdziesiątych XIX wieku dokonano częściowych napraw w kościele, między innymi odtworzono maswerki w dziewięciu oknach i wyburzono barokową kruchtę. Znacznie szersza renowacja miała miejsce w latach 1941-1946 z inicjatywy arcybiskupa Karela Volrlíčka. Prawdopodobnie uratowała ona budowlę przed zawaleniem z powodu zakłóconej statyki i niestabilnego podłoża.

Architektura

   Kościół został wzniesiony jako budowla halowa o trzech nawach, których wysokość osiągnęła aż 19 metrów. Od strony wschodniej budowla zakończona jest węższym prezbiterium o trójbocznym zamknięciu. Część zachodnią planowano pierwotnie jako dwuwieżową, jednak z powodu problemów z podłożem ostatecznie w pełni ukończono jedynie wieżę północną, która osiągnęła imponującą wysokość 84 metrów. Po stronie południowej, między nawą a prezbiterium dostawiono zakrystię, a przy nawie południowej dwie wieżyczki z klatkami schodowymi.
   Wewnątrz świątynię zwieńczono sklepieniami krzyżowo – żebrowymi. Zakończenie prezbiterium zdobią późnogotyckie freski, spośród których jeden jest najstarszym zachowanym w Kutnej Horze (datowany jest na 1356 rok). W nawie bocznej zachowały się freski z połowy XV wieku, które przedstawiają motywy jednoznacznie katolickie, obok znajdują się symbole utrakwistyczne, ukazując ciekawe i zawiłe wzajemne stosunki ideologiczne.

pokaż zabytek na mapie

powrót do indeksu alfabetycznego

bibliografia:
Umělecné památky Čech, Moravy a Slezska, red. Poche E., t. I-IV, Praha 1977-1982.
Strona internetowa wikipedia.org, Kostel svatého Jakuba Staršího (Kutná Hora).