Krnov – zamek Cvilín (Šelenburg)

Historia

Zamek Cvilín został wzniesiony około połowy XIII wieku, jako iż po raz pierwszy wzmiankowany jest w źródłach pisanych w 1253 roku. Był on wówczas w posiadaniu Jindřicha z Lobštejna, któremu zawdzięczał swą drugą nazwę – Lobenštejn. Jego lokalizacja umożliwiła kontrolę ważnego szlaku przez dolinę wzdłuż rzeki Opawy do Krnova i dalej na Śląsk. W drugiej połowie XIII wieku był w posiadaniu możnego rodu Benešoviców. Gdy w 1269 roku król Przemysł Ottokar II utworzył księstwo opawskie, wydzielając z ziem Margrabstwa Morawskiego dzielnicę dla swojego syna z pozamałżeńskiego związku, Mikołaja, przypadł mu także Cvilín. W rękach opawskich i karniowskich Przemyślidów zamek pozostawał do 1474 roku, kiedy to został zdobyty przez wojska węgierskiego króla Macieja Korwina. Po odzyskaniu i przeprowadzeniu koniecznych napraw, dalej służył administracji księstwa karniowskiego, podległego już Maciejowi Korwinowi. W latach 1493-1521 został przebudowany przez Jiříego z Šelnberka i Kostu (stąd trzecia nazwa zamku – Šelenburk). W 1523 roku Jiří sprzedał zamek Jerzemu Hohenzollernowi z Ansbachu, jednak warownia utraciła już wówczas znaczenie. Prawdopodobnie ostatecznie opuszczono ją w pierwszej połowie XVII wieku.

Architektura

Zamek zbudowano na niewielkim wzniesieniu na planie zbliżonym do prostokąta. Jego głównym i prawdopodobnie najstarszym elementem była masywna cylindryczna wieża o średnicy ponad 12 metrów i bardzo wąskiej przestrzeni wewnętrznej. W jej bezpośredniej bliskości znajdował się wykuty w skale zbiornik na wodę deszczową. Wewnątrz obwodu murów (miejscami dochodzących aż do 4 metrów grubości) wzniesiono także dwa domy mieszkalne. Pierwszy (prawdopodobnie starszy) o kształcie litery L, podpiwniczony, usytuowano w narożniku północno – zachodnim, a drugi zajął całą długość kurtyny północno wschodniej. Bramę w postaci zwykłego portalu przeprutego w murze, umieszczono w murze południowo zachodnim. Wychodziła ona na międzymurze, otaczające zamek z wszystkich stron poza północnym – wschodem. Przejazd bramny w zewnętrznym obwodzie murów, usytuowany prawdopodobnie w czworobocznej wieży bramnej, znajdował się po stronie południowej. Poprzedzono go drewnianym mostem osadzonym na kamiennych filarach. Zewnętrzną strefę obrony stanowiła szeroka sucha fosa i ziemny wał.

Stan obecny

Zamek przetrwał w formie ruiny z widocznymi fragmentami murów obronnych głównego obwodu oraz dolną częścią wieży cylindrycznej i reliktami zabudowy mieszkalnej. Wstęp na teren niezabezpieczonej budowli jest wolny.

pokaż zabytek na mapie

powrót do indeksu alfabetycznego

bibliografia:
Hrady zamky a tvrze v Cechach na Morave a ve Slezsku, red. Fiala Z., Severni Morava t.II, Praha 1989.
Strona internetowa hrady.cz, hrad Cvilín.