Kouřim – stodoły z Durdic i Želejova

Historia

Starsza z dwóch stodół, które obecnie usytuowane są w Muzeum Budynków Ludowych w Kouřimiu (Muzeum lidových staveb) została zbudowana w 1648 roku we wsi Durdice, natomiast nieco młodsza, pochodząca ze wsi Želejova, wzniesiona została w 1690 roku. Obydwie są unikalnym przykładem tak zwanych wielobocznych stodół, używanych w Europie Środkowej już w połowie XIII wieku. W Czechach budowane były zwłaszcza na północnym wschodzie (od Hradec Králové do Gór Żelaznych i północnej części Wyżyny Czesko-Morawskiej) oraz na południu Czech Środkowych i północnej części Czech Południowych. Zdemontowanie ich, przeniesienie i staranne odtworzenie w Kouřimiu miało miejsce w latach 70-tych XX wieku.

Architektura

Stodoły zostały wzniesione z drewna w konstrukcji zrębowej na planie wieloboku ze ściętymi narożnikami (stodoła z Želejova jest dwunastobokiem, natomiast stodoła z Durdic dziesięciobokiem). Składają się z ułożonych poziomo drewnianych belek łączonych w narożach na zamki bez ostatków (wystające poza obrys budynku końce belek). Ściany posadowione zostały na kamiennej podmurówce w celu ochrony drewna przed wilgocią. Stodoły otrzymały wysoką więźbę dachową pokrytą strzechą. W dłuższych bokach, we wklęsłych niszach umieszczono wrota wejściowe. Nad przyziemiem znajdowały się dwa piętra, służące do przechowywania świeżo zebranych plonów, zbóż, bądź słomy. Podtrzymywały je drewniane słupy (w stodole z Durdic było ich 12 oraz 4 na piętrze, w stodole z Želejova 6, a kolejne 8 podtrzymywało drugie piętro). Ogromna przestrzeń wnętrza stodoły mogla w przeszłości pomieścić ładunek do pięćdziesięciu pięciu w pełni zapełnionych wozów zboża.

Stan obecny

Stodoła z Durdic jest najstarszym zachowanym zabytkiem tego typu w Republice Czeskiej.  Oprócz niej i stodoły z Želejova muzeum prezentuje wiele zabytków architektury z XVIII-XIX wieku. Skansen otwarty jest od kwietnia do października oraz także w grudniu. Często organizowane są w nim różne imprezy okolicznościowe i programy etnograficzne.

pokaż zabytek na mapie

powrót do indeksu alfabetycznego

bibliografia:
Fábik E., Rišlink V., Historie a transfer polygonálních stodol z Durdic a Želejova do Muzea lidových staveb v Kouřimi.
Strona internetowa cestyapamatky.cz, stodola z Durdic.
Strona internetowa cestyapamatky.cz, stodola z Želejova.
Strona internetowa skanzenkourim.cz, stodola z Durdic.
Strona internetowa skanzenkourim.cz, stodola ze Želejova.