Kondrac – kościół św Bartłomieja

Historia

   Kościół św. Bartłomieja w Kondrac został wybudowany w XII wieku, dzięki czemu jest on jednym z najstarszych zabytków sakralnych w Czechach. W 1360 roku został powiększony o gotyckie prezbiterium i zakrystię. Z wcześniejszego o rok okresu pochodzi pierwsza wzmianka o proboszczu tutejszej parafii, którym był niejaki Wacław. Ostatnim katolickim proboszczem był w 1414 roku Mikuláš z Pelhřimova, później okoliczna ludność przeszła na wyznanie utrakwistyczne.
   W czasie wojen husyckich doznał sporych zniszczeń, jednak jego pierwotna architektura była zachowana aż do 1735 roku, kiedy to został naprawiony dach, przepruto nowe zachodnie wejście, powiększono okna i wykonano barokową kruchtę. Niewiele później dobudowano drewnianą wieżę dzwonniczą, usytuowaną pomiędzy dwoma wieżami romańskimi. W 1918 roku uderzył w nią piorun, który spowodował pożar całej świątyni. Upadający dzwon przebił wówczas drewniany strop i spadł na przyziemie empory. Po tym wydarzeniu kościół naprawiono, lecz środkowa wieża nie została już przywrócona. Dalsze naprawy przeprowadzono od 1972 do 1983 roku.

Architektura

   Romański kościół wzniesiono jako orientowaną budowlę jednonawową na planie prostokąta z dwoma wieżami wyrastającymi z fasady zachodniej. Stronę wschodnią być może oryginalnie zamykała apsyda. Pierwotne wejście do kościoła znajdowało się po stronie południowej oraz po stronie zachodniej, gdzie prawdopodobnie drewniane schody prowadziły na piętro zachodniej empory. Ta otwierała się na nawę trzema arkadami w przyziemiu i trzema na piętrze, zajmując całą szerokość korpusu. Pierwotnie cała ozdobiona była polichromiami przedstawiającymi historię nieznanego świętego, popiersiami innych świętych, scenami figuralnymi i postaciami aniołów.
   W 1360 roku do nawy dobudowane zostało prostokątne, wzmocnione zewnętrznymi przyporami, gotyckie prezbiterium oraz przystawiona do niego od północy zakrystia. Oba elementy wzniesiono na planie prostokąta i zwieńczono sklepieniami żebrowymi w odróżnieniu od romańskiej nawy, która posiadała płaski, drewniany strop. Nawę z prezbiterium połączono ostrołukowym łukiem tęczowym.

pokaż zabytek na mapie

powrót do indeksu alfabetycznego

bibliografia:
Tomaszewski A., Romańskie kościoły z emporami zachodnimi na obszarze Polski, Czech i Węgier, Wrocław 1974.
Umělecné památky Čech, Moravy a Slezska, red. Poche E., t. I-IV, Praha 1977-1982.
Strona internetowa kondrac.cz, Historie kostela sv. Bartoloměje.