Historia
Średniowieczne przekazy pisemne nie odnotowały kiedy i z czyjej inicjatywy zamek zwany Kleinštejn lub Klejnštejn został wzniesiony. Znaleziska archeologiczne sugerowałyby, że funkcjonował w drugiej połowie XIII i w XIV wieku. W źródłach pisanych po raz pierwszy został wymieniony w 1435 roku, jako własność Žibřida ze Žďáru, o ile poprawnie zidentyfikowano nazwę zamku. Wkrótce potem przejąć miał go Vojtěch z Doupova, który prowadził spory z Vendem z Illburka, panem pobliskiego zamku Egenberg (Egerberk). W wyniku tego konfliktu w 1437 roku Kleinštejn miał zostać zdobyty i zniszczony. Jednak i w tym przypadku identyfikacja zamku mogła być niepoprawna. Co więcej mógł on zaniknąć już w XIV stuleciu.
Architektura
Zamek wzniesiono na cyplu wzgórza, w północnym rejonie Gór Doupovskich. Od strony północnej cypel zakończony był skalistymi i stromymi skarpami, Równie nieprzystępne były zbocza po stronie wschodniej, a także na zachodzie, gdzie opadały ku dolinie strumienia Bublava. Od południa teren górskiego grzbietu stopniowo podwyższał się, aż do osiągnięcia szczytu Humnickiej Góry (czes. Humnický Vrch), oddalonej od zamku o ponad kilometr.
Zamek zajmował obszar o wymiarach około 50 × 35 metrów. Utworzono go na planie trapezu, czy też na rzucie zbliżonym do trójkąta ze ściętym narożnikiem południowo-zachodnim i północnym. Zbudowano dwa obwody murów obronnych, z których wewnętrzny miał 1,8 metra grubości, podczas gdy zewnętrzny był niższy i cieńszy, grubości około 0,8 metra. Oba obwody muru oddzielał parcham o szerokości około 5 metrów. Dodatkowo od południa, a więc z najbardziej zagrożonego kierunku, przekopano poprzeczną fosę, przez którą musiał prowadzić drewniany most do bram w obu pierścieniach murów. Ochronę bram zapewniała cylindryczna wieża o średnicy około 10-10,5 metrów, z murami grubymi w przyziemiu na 3,2 metra, wpisana w obwód wewnętrznego muru obronnego. Jej rola flankująca była jednak ograniczona umieszczeniem prawie całego obwodu w obrębie dziedzińca (nie była wysunięta przed mur obronny).
Główny budynek mieszkalny zajmował najbezpieczniejszą, północną część dziedzińca, miejsce gdzie wschodni i zachodni mur obronny zbiegały się ku sobie. Dom zapewne składał się z dwóch skrzydeł umieszczonych prostopadle do siebie na kształt zbliżony do litery L. Wnętrze było częściowo podpiwniczone. Drugi mniejszy budynek prawdopodobnie znajdował się w narożniku południowo-zachodnim. Być może pełnił on funkcje gospodarcze, jako że zamek nie miał wyodrębnionego podzamcza (podobnie jak np. Volfštejn).
Stan obecny
Zamek nie zachował się do czasów współczesnych, choć widoczna jest czytelna rzeźba terenu. W lesie dojrzeć można również przyziemne fragmenty murów (najdłuższy, w przybliżeniu 15 metrowej długości, ma około 2-3 metry wysokości), relikty cylindrycznej wieży, a także pozostałości rowu fosy. Teren na którym znajdował się zamek podobno należy obecnie do wojska.
powrót do indeksu alfabetycznego
bibliografia:
Durdík T., Ilustrovaná encyklopedie českých hradů, Praha 2009.
Hefner Z., Hrad Kleinštejn, „Hláska. Zpravodaj klubu augusta sedláčka”, roč. 4, č. 1/1993.
Hereit P., Dějiny nejstaršího osídlení Doupovska, „Sborník Západočeského muzea v Plzni Historie”, XV/2000.
Hrady, zámky a tvrze v Čechách, na Moravě a ve Slezsku. Severní Čechy, t. III, red. Z.Fiala, Praha 1984.
Záruba F., Počátky šlechtických hradů v Čechách, Plzeň 2025.