Kestřany – Zamek Górny

Historia

   Zamek Górny w Kestřanach prawdopodobnie został zbudowany w drugiej połowie XIII wieku, jako część mańskich dóbr podległych królewskiemu miastu i zamkowi Písek. Jego najstarszym znanym właścicielem był Albert z Kestřan, poświadczony źródłowo w 1315 roku. Kolejna pośrednia wiadomość pochodzi z 1338 roku, kiedy to wymienieni zostali synowie Alberta – Michał, Szymon i Bartłomiej. W 1360 roku  część majątku zmarłego Bartłomieja, król Karol IV przekazał braciom Buškovi, Andrzejowi i Jakubowi z Lhoty.
   Pod koniec XIV wieku Zamek Górny przeszedł na własność Arnošta, a nowo powstały w Kestřanach Zamek Dolny dzierżyła inna gałąź rodu – Barochowie. W 1416 roku Arnošt sprzedał swoją część Wacławowi Koktanovi, którego syn doprowadził do połączenia obu majątków. Doszło do tego w 1475 roku, kiedy to ówczesny właściciel Górnego zamku, Bohuslav z Kestřan, kupił również Zamek Dolny. Od tamtego czasu niszczał on stopniowo, wykorzystywany jedynie do działalności gospodarczej, zaś Zamek Górny był rozbudowywany i wzmacniany. W 1491 roku Kestřany kupił Jindřich ze Švamberka, którego wnuk, również o imieniu Jindřich, dokonał znacznej przebudowy zamku około połowy XVI wieku.
   W XVII wieku na początku wojny trzydziestoletniej Kestřany zostały spustoszone przez wojska cesarskie. W późniejszych latach, chociaż ówczesny właściciel Jan Vilém ze Švamberka jeszcze pomieszkiwał na Górnym Zamku, to jednak jego znaczenie zmalało na rzecz nowego pobliskiego pałacu. W kolejnych stuleciach zamek zmienił jeszcze parokrotnie właścicieli i częściowo opuszczony dotrwał do czasów współczesnych.

Architektura

   Zamek wzniesiono pośród mokradeł rzeki Otavy. Jego najstarszym, centralnie położonym elementem była czworoboczna wieża mieszkalno – obronna o wymiarach 13,5 x 18,5 metra i o ścianach grubości 1,5 metra. W przyziemiu posiadała dwa, różnej wielkości pomieszczenia, sklepione kolebkowo i połączone ostrołukowym portalem. Także pierwsze piętro miało dwa pomieszczenia, ale wschodnia sień oddzielona była niewielkim korytarzem, zakończonym wejściowym portalem siodłowym. Zachodnia komnata posiadała sklepienie krzyżowo – żebrowe o dwóch przęsłach, z żebrami podtrzymywanymi przez granitowe konsole.
   Pod koniec XIV lub na początku XV wieku prostokątny obszar o wymiarach 30 x 35 metry otoczono murem obronnym oraz szeroką na 10 – 15 metrów nawodnioną fosą. Obwód murów wzmocniły trzy wieże: czworoboczna w narożniku południowym, nieco większa, także czworoboczna wysunięta nieco przed kurtynę wschodnią i narożna po stronie północnej o formie półcylindrycznej. Wieże czworoboczne być może miały także funkcje mieszkalne, gdyż zaopatrzone były w wykusze latrynowe. Półokrągła wieża miała natomiast charakter czysto obronny. Jej nazwa “Lidomorna” sugeruje, iż mogła być wykorzystywana dodatkowo jako więzienie.
   Prawdopodobnie jeszcze pod koniec XV wieku po stronie południowo – wschodniej narożnik murów zabudowano nowym budynkiem o kształcie litery L. W części południowej umieszczono w nim przejazd bramny z ostrołukowym portalem i niszą do której chowany był most zwodzony. Po stronie północno – wschodniej przyziemia znalazła się duża sala, natomiast w mniejszym skrzydle północnym umieszczono małą izbę oraz podłużną kaplicę przykrytą sklepieniem wysklepkowym.

Stan obecny

   Górny Zamek w Kestřanach zachował się do czasów współczesnych, lecz przeszedł szereg przekształceń na przestrzeni wieków. Z centralnej wieży mieszkalnej przetrwało jedynie sklepione przyziemie (teraz w formie piwnicy) i dawne piętro. Widoczne są natomiast trzy wieże z XIV/XV wieku i pełen obwód murów, od południowego wschodu zastawiony budynkiem przekształconym w czasach nowożytnych. Zaniedbany zamek oczekuje obecnie renowacji, lecz jest dostępny odpłatnie dla zwiedzających codziennie od 9.00 do 18.00.

pokaż zabytek na mapie

powrót do indeksu alfabetycznego

bibliografia:
Anderle J., Brych V., Chotěbor P., Durdík T., Fišera Z., Procházka Z., Rykl M., Slavík J., Svoboda L., Úlovec J., Encyklopedie českých tvrzí, t. 2, Praha 2000.
Hrady zamky a tvrze v Cechach na Morave a ve Slezsku, red. Fiala Z., Jizni Cechy t. V, Praha 1986.

Menclová D., České hrady, Praha 1972.