Jivno – zamek

Historia

   Z powodu braku jakichkolwiek informacji ze źródeł pisanych nie wiadomo kiedy dokładnie zamek powstał, ani czy jego obecna nazwa odpowiada pierwotnej. Dzięki wykopaliskom archeologicznym jego początki określić można na połowę XIII wieku, a kres funkcjonowania na XV stulecie. Prawdopodobnie Jivno było zamkiem królewskim, ale nie miał on własnego zaplecza gospodarczego i zapewne należał do majątku Křivoklát. Być może był to zamek myśliwski, jako iż okoliczne tereny porośnięte były gęstymi lasami obfitującymi w zwierzynę, choć przeczyłaby temu jego rozbudowana forma. Pierwsza wzmianka o jego istnieniu pochodzi z 1551 roku, kiedy to był już ruiną. W roku tym křivoklátski hejtman Jan Žďárský z Žďár poprosił arcyksięcia Ferdynanda o pozwolenie na kopanie w ruinach zamku w pobliżu Zbečna, ponieważ jeden z mieszkańców znalazł tam pieniądze. Prośba hejtmana została udzielona pod warunkiem, że odda połowę znalezionych monet. Niestety z tego powodu Jan Žďárský rozkopał cały teren zamku, co przyczyniło się do jego jeszcze większego zniszczenia.

Architektura

   Usytuowany na wzniesieniu zamek składał się z dwóch części. Po stronie wschodniej znajdowało się niewielkie, otoczone murem obronnym przedzamcze, którego poprzedzoną przekopem bramę flankowała wieża. Miała ona formę cylindryczną i zapewne pełniła funkcję bergfriedu. Oprócz ochrony bramy zapewniała także kontrolę nad całym dziedzińcem podzamcza. Na jego terenie prawdopodobnie znajdowała się mniejsza zabudowa gospodarcza, przystawiona głównie do południowej kurtyny muru.
   Zachodnią część zamku stanowił podłużny dziedziniec z dwoma długimi skrzydłami mieszkalnymi umieszczonymi równolegle od północy i południa oraz krótkim skrzydłem zamykającym dziedziniec od zachodu. Całość zabudowy musiała zapewniać sporą ilość komnat mieszkalnych i pomieszczeń gospodarczych.

Stan obecny

   Do dnia dzisiejszego z zamku pozostały niewielkie fragmenty murów i zabudowy mieszkalnej. Są one położone w trudno dostępnym terenie w pobliżu zbiornika wodnego Klíčava i nie prowadzi do nich żaden szlak turystyczny. Część ruin zamku została wykorzystana już po jego zaniku do budowy na jego miejscu kaplicy.

pokaż zabytek na mapie

powrót do indeksu alfabetycznego

bibliografia:
Durdík T., Ilustrovaná encyklopedie českých hradů, Praha 2009.
Hrady zamky a tvrze v Cechach na Morave a ve Slezsku, red. Fiala Z., Severni Cechy t.III, Praha 1989.